Syndicate content

Afghanistan

په افغانستان کې د ښوونې کړکیچ: آیا په رښتیا هم په دې هېواد کې د پوهنې وضعیت کړکیچن دی؟

Anahita Hosseini Matin's picture
Also available in: English | دری
Anahita Matin/ World Bank
د عبدالهادي داوي د لیسې د زده کوونکو انځور په داسې حال کې چې خپلو درسي خونو ته چمتو والۍ نیسي. انځور د: اناهیتا متین / نړیوال بانک

د کابل ښار په زړه په دریم مکروریان کې د عبدالهادي داوي د هلکانو لیسه کړکیچن وضعیت لري. که څه هم په دې لیسه کې څه باندې ۳۰۰۰ هلکان په زده کړو بوخت دي، خو دا لیسه مناسب تشنابونه نه لري او یوازې په دې لیسه کې یو شمېر ګرځنده کانتینرونه شته، څو زده کونکي د اړتیا پر مهال ورنه ګټه واخلي. همدارنګه دې لیسې ته څيرمه د افغانستان د سترې محکمې ودانۍ ده، چې دا اداره  له امنیتي ګواښونو سره هم مخ ده، له دې ادارې ګاونډیتوب د زده کوونکو ښوونیزو ټولګیو ته زیات ګواښونه رامنځته کړي دي.

د نړیوال بانک د یوې سروي موندنې ښيي، چې د عبدالهادي داوي لیسه له ګڼ شمېر ستونزو لکه د ګټور ښوونیز سیستم له نشتون سره مخ ده. د دې لیسې په ښوونیزو ټولګیو کې د ګټور او اغیزمن ښوونیز سیستم نښې نښانې ډیر لږ لیدل کیږي. سربېره پر دې د دې لیسې د ښوونکو ښوونیزې کړنلارې او تخنیکي وړتیاوې هیڅ ډول نه دي ارزول شوي.

د تنکیو او ځوانانو لپاره د ښوونیزو آسانتیاوو پراختیا د افغانستان دولت له مهمو لومړیتوبونو ګڼل کیږي. له همدې امله، د افغانستان دولت زموږ نه وغوښتل، څو د پوهنې له زده کوونکو څخه د لومړنیو ښوونو له څرنګوالي او همدارنګه هغه ټول خنډونه او ستونزې، چې د با کیفیته ښوونیزې او پوهنیزې آسانتیاوو ته د لاسرسي په موخه ورسره مخ دي، وپیژنو او د هغه راپور چمتو کړو.

په پایله کې موږ وتوانیدو، چې د ۲۰۱۷ زیږدیز کال د اپریل په میاشت کې، د کابل ښار د ۳۲ لیسو او لومړنیو ښوونځيو څخه د سروي او ارزونې بهیر پلي کړو. زموږ د سروي  موندنې د خدمتونو د وړاندې کولو «SABER» په میتود ولاړې دي، چې دا ارزونې میکانیزم د افریقايي هېوادونو کې د خدمتونو وړاندې کولو نوښت له لارې پلي شوي.

زموږ د سروي د موندنو پر بنسټ به یو شمېر برخو کي ځانګړتیاوې رامنځته شي، چې پر بنسټ یې د زدکوونکو لپاره د ښوونیزو آسانتیاوو د پرمختګ څرنګوالی مشخص کیږي او پایله کې د پوهنې پالیسي جوړونکي له دې معلوماتو څخه په ګټې اخیستنې، کولای شي، څو د زده کوونکو او ښوونکو لپاره یو با کیفیته ښوونیز او پوهنیز چاپیریال رامنځته کړي او له دې برخه ډاډ ترلاسه کړي. دا ځانګړتیاوې یو شمېر معیارونه لري، چې پر بنسټ به یې په بیلابیلو سیمو او ښارونو کې د په پرتلیز ډول د زده کوونکو ښوونیزه کچه تحلیل او ارزونه وکړي.
 

Afghanistan’s learning crisis: How bad is it really?

Anahita Hosseini Matin's picture
Also available in: دری | پښتو
Anahita Matin/ World Bank
Students at the Abdul Hadi Dawi school getting ready for class. Photo Credit: Anahita Matin/ World Bank

At the heart of Kabul City in Makroyan 3, lies the all-boys ‘Abdul Hadi Dawi’ school. Despite having 3,000 students, there are no latrines, only a remote plot of land dotted with containers for the students to use. The school is also located near the Supreme Court, an area with potential security risks.The Abdul Hadi Dawi School encapsulates many of the problems with the education system in Afghanistan.

There is little evidence of high-quality instruction or learning happening in the classroom. And neither were teachers being assessed on their performance nor the quality of their teaching.

Improving learning is a priority for Afghanistan. Therefore, the government of Afghanistan sought our support to document the reality of primary education in Afghanistan and identify bottlenecks in schools that impede the delivery of high-quality education.

Thirty-two schools participated in our pilot study in Kabul city in April 2017. Our findings break new ground and are based on SABER Service Delivery methodology already tested in the Africa region through the Service Delivery Initiative.

Our survey provides indicators necessary to track progress in student learning and inform education policies to provide high-quality learning environments for both students and teachers. The indicators are standardized, allowing comparisons between and within nations over time.

Horticulture offers hope for growth and jobs in rural Afghanistan

World Bank Afghanistan's picture
Also available in: دری | پښتو
Until the late 1960s, Afghanistan was a major exporter of horticulture products, particularly dried fruits. Photo Credit: World Bank

Afghanistan is struggling with unemployment and poor economic performance because of drastic reductions in foreign aid and continued social instability. While efforts have been made to improve the private sector, including several sectors like mining and manufacturing, the gains have been modest as Afghanistan remains beset by conflict and instability.
 
Yet investments in agriculture, particularly horticulture, have produced tangible returns as unique weather conditions are favorable to growing produce that are in-demand in local and regional markets. 

An example can be found in Mullah Durani, a farmer from Mohammad Ali Kas village in Qarghaee district in eastern Laghman Province, who converted his field to growing grapes for fruit consumption in 2015 that is paying off in creating jobs and boosting income. “My land has generated eight times higher returns, while I can use the local workforce on my own farm instead of sending them to cities to work for others,” says Mullah Durani. “I have also been able to create seasonal jobs for a number of villagers during harvesting.”
 
The key to his success, he says, was choosing the right variety of grapes instead of grains. “My recently established vineyard produces grapes at a time when there are almost no domestic fruits in the market and in return, I get higher market prices,” he points out. “This year I sold about $4,000 worth of grapes from 2,000 square meters of land.”
 
By converting his field to growing grapes, Mullah Durani received investment support and technical assistance from the Afghanistan Ministry of Agriculture, Irrigation and Livestock under its National Horticulture and Livestock Project (NHLP). The project is funded by the Afghanistan Reconstruction Trust Fund (ARTF) and helps farmers in selected districts adopt better production practices.

باغداری روزنهٔ برای انکشاف و اشتغال زایی در روستا های افغانستان

World Bank Afghanistan's picture
Also available in: English | پښتو
تا سال های ۱۹۶۰ افغانستان یکی از بزرگترین صادر کنندگان محصولات زراعتی بخصوص میوه جات خشک در منطقه محسوب میگردید. عکس: بانک جهانی

افغانستان در حال حاضر با مشکلات ناشی از میزان بلند بیکاری و رشد ضعیف اقتصادی  مواجه بوده که عوامل عمدهٔ آن کاهش در کمکهای خارجی و ادامهٔ نا امنی ها محسوب میگردد. با آنکه تلاش ها به منظور بهبود و انکشاف سکتورهای مختلف  بویژه معادن و صنایع تولیدی همواره صورت گرفته است، اما دست اورد ها ضعیف به نظر میرسند، زیرا مولدین داخلی  باید تلاشهای  زیادی انجام دهند، تا با بازیگران منطقوی و بین المللی که صنعت خود را در جریان سالهای که افغانستان درگیر جنگ و بی ثباتی بود تقویت کرده اند، رقابت کرده بتوانند.  علل الرغم آن، سرمایه گذاری در سکتور زراعت، بخصوص در بخش باغداری، توانسته است نتایج ملموس را برای دهاقین و باغداران افغان به ارمغان بیآورد، زیرا  شرایط اقلیمی افغانستان مساعد برای تولید محصولات زارعتی که  در بازار های محلی و منطقوی  تقاضا زیاد برایشان وجود دارد، میباشد.
 
نمونهٔ خوب این ادعا را میتوان در نزد ملا درانی، باشندهٔ قریه محمد علی کس، ولسوالی قرغه یی در ولایت لغمان دریافت کرد. در سال ۱۳۹۵،  وی مزرعهٔ خود را با غرص تاک های انگور به تاکستان تبدیل کرد که در نتیجه درآمدش بیشتر و سبب ایجاد فرصت های شغلی برخلاف انتظار او  گردید. ملا درانی میگوید: "تاکستان من از یکسو درآمد هشت مرتبه بیشتر از گذشته را برایم بوجود آورده و از جانب دیگر، به جای اینکه اعضای خانواده من به شهر رفته برای دیگران کار کنند، امروز همهٔ شان در زمین خود به باغداری مصروف هستند." وی همچنان میگوید که: "از طریق باغداری، من توانسته ام، تا برای سایر باشنده گان قریه نیز فرصت های کاری موسومی را در وقت جمع آوری حاصلات بوجود آورم».
 
به گفتهٔ ملا درانی، موفقیت وی در اینست که انواع درست انگور را انتخاب کرده و آنرا بر کشت غله جات ترجیح داده است. "حاصل تاک های انگور زمین من بخاطر درآمد بیشتر دارد که  حاصلات آن زمانی  اماده میشود که در بازار عرضه دیگر میوجات داخلی  تقریبآ وجود ندارد، که در نتیجه ، انگور به نرخ بلند بفروش میرسد." ملا درانی در رابطه به میزان درآمد از حاصلات انگور امسال میگوید: "من امسال به ارزش ۴ هزار دالر امریکایی درآمد را از بابت فروش انگور که مساحت  باغ آن حدود ۲۰۰۰ متر مربع میباشد بدست آوردم. "
 
در احداس این باغ انگور کمکهای مالی و تخنیکی را ملا درانی از وزارت زراعت، آبیاری و مالداری از طریق برنامه ملی باغداری و مالداری بدست اورده است. این برنامه توسط صندوق بازسازی افغانستان تمویل میگردد که هدف آن کمک با دهاقین ولسوالی های انتخاب شده، در معرفی روشهای خوب تولیدی میباشد. 

بڼوالي د افغانستان په کلیو کې د پرمختګ او کارموندنې لار

World Bank Afghanistan's picture
Also available in: English | دری
افغانستان تر ۱۹۶۰کلونو پورې د سیمې د نورو هېوادنو په مینځ کې د کرنیزو محصولات په تیره بیا د وچو میوه جاتو یو تر ټولو ستر صادرونکۍ هیواد بلل کیدل. انځور:  نړیوال بانک

اوسمهال افغانستان د وزګارۍ له لوړې کچې اود کمزوری اقتصادی ودی د ستونزه سره مخامخ دی، چې د دې ستونزو ستر لاملونه د بهرنیو مرستو کمښت او نا امني ګڼل کیږي. که څه هم د بیلابیلو سکټورونو په ځانګړې توګه د کانونو او تولیدي صنایعو د ودې او پرمختګ لپاره هڅې شوي، خو پایلې یې کمزوري تر سترګو کیږي؛ ځکه کورني تولید کوونکي باید تر دې هم زیاتې هڅې او هلې ځلې وکړي، څو وتوانیږي، چې له هغو سیمه ییزو او نړیوالو لوبغاړو سره سیالۍ وکړي، کوم چې د افغانستان د جګړو او بې ثباتي په کلونو کې یې خپل صنعت او اقتصاد پیاوړی کړی دی.
 
 سربیره پر دې ستونزو د کرنې په سکټور کې په ځانګړې ډول د بڼوالي په برخه کې پانګونه توانیدلې، چې د افغان کروندګر او بڼوالانو لپاره د پام وړ پایلې ولري، ځکه د افغانستان اقلیمي شرایط د هغه کرنیزو محصولاتو د تولید لپاره برابر او مساعد دي، چې په کورني او سیمه ییزو بازارونو کې ورته ډیره تقاضا یا غوښتنې شتون لري.
 
د دې ادعا ښه بیلګه د لغمان ولایت د قرغه یي ولسوالۍ د محمد علي کس د کلي له اوسیدونکي ملا دراني څخه کولای شوو، ومومو. نوموړي په ۱۳۹۵ کال کې خپله کرونده د انګور د تاکونو په کینولو سره په تاکستان بدل کړ، چې په پایله کې یې عواید زیات او د هغه د تمې پر خلاف د زیاتو کاري فرصتونو د رامنځته کولو لامل شوو. ملا دراني وايي: " زما د انګورو بڼ له یوې خوا زما د عوایدو کچه د تېر په پرتله اتې ځلې زیات کړ او له بلې خوا؛ د دې پرځای چې زما د کورنۍ غړي ښار ته لاړ شي او د نورو لپاره کار وکړي، نن ټول په خپله ځمکه کې په بڼوالي کې بوخت دي. " هغه همدارنګه وايي:" د بڼوالي له لارې زه توانیدلی یم، چې د کلي نورو اوسیدونکو لپاره د حاصلاتو د ټولونې پر مهال موسومي کاري فرصتونه هم رامنځته کړم".
 
د ملا دراني په وینا، د نوموړي بریا په دې کې ده، چې د غوره انګورو ډولونه یې  دغله جاتو د کښت پر ځای غوره ګڼلي. " زما د ځمکې د انګورو د تاکونو حاصلات له دې امله زیات عواید لري، ځکه چې د هغو حاصلات هغه مهال رسیږي، چې په بازار کې نورې کورنۍ میوې موجودې نه وي، چې په پایله کې زما انګور په لوړه بیه پلورل کیږي. " ملا دراني د سږ کال د انګورو حاصلاتو د عوایدو کچې په اړه وايي: " سږ کال ما د انګورو له خرڅلاور څخه د ۴ زره امریکايي ډالرو په ارزښت عواید لرل، چې د بڼ پراخوالی یې شاوخوا ۲۰۰۰ متره مربع دی. "
 
نوموړي د انګورو د دې باغ په جوړولو کې د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت څخه د بڼوالي او مالدارۍ د ملي برنامې له لارې مالي او تخنیکي مرستې ترلاسه کړي دي. دا برنامه د افغانستان د بیارغونې د صندوق لخوا تمویل کیږي، چې موخه یې د ټاکل شویو ولسوالیو له کروندګرو سره مرسته ده، څو هغوی ته غوره تولیدي لارې ور وپیژندل شي.

Fresh thinking on economic cooperation in South Asia

Nikita Singla's picture
 Aamir Khan/ Pakistan, Sreerupa Sengupta/ India, Sanjay Kathuria/ World Bank, Mahfuz Kabir & Surendar Singh/ Bangladesh) Photo By: Marcio De La Cruz/ World Bank
Young Economists sharing the stage with Sanjay Kathuria, Lead Economist and Coordinator, Regional Integration (Left to Right: Aamir Khan/ Pakistan, Sreerupa Sengupta/ India, Sanjay Kathuria/ World Bank, Mahfuz Kabir/Bangladesh & Surendar Singh/ India). Photo by: Marcio De La Cruz/ World Bank


That regional cooperation in South Asia is lower than optimal levels is well accepted. It is usually ascribed to – the asymmetry in size between India and the rest, conflicts and historical political tensions, a trust deficit, limited transport connectivity, and onerous logistics, among many other factors.

Deepening regional integration requires sufficient policy-relevant analytical work on the costs and benefits of both intra-regional trade and investment. An effective cross-border network of young professionals can contribute to fresh thinking on emerging economic cooperation issues in South Asia.

Against this background, the World Bank Group sponsored a competitive request for proposals.  Awardees from Bangladesh, India, and Pakistan, after being actively mentored by seasoned World Bank staff over a period of two years, convened in Washington DC to present their new and exciting research. Research areas included regional value chains, production sharing and the impact assessment of alternative preferential trade agreements in the region.

Young Economists offer fresh thoughts on economic cooperation in South Asia

Mahfuz Kabir, Acting Research Director, Bangladesh Institute of International and Strategic Studies and Surendar Singh, Policy Analyst, Consumer Unity Trust Society (CUTS International) presented their research: Of Streams and Tides, India-Bangladesh Value Chains in Textiles and Clothing (T&C). They focus on how to tackle three main trade barriers for T&C: a) high tariffs for selected, but important goods for the industries of both countries; b) inefficient customs procedures and c) divergent criteria for rules of origin classification.

Sreerupa Sengupta, Ph.D. Scholar at Centre for Economic Studies and Planning, Jawaharlal Nehru University, New Delhi discussed Trade Cooperation and Production Sharing in South Asia – An Indian Perspective. Reviewing the pattern of Indian exports and imports in the last twenty years, her research focuses on comparing the Global Value Chain (GVC) participation rate of India with East Asian and ASEAN economies. Barriers to higher participation include a) lack of openness in the FDI sector; b) lack of adequate port infrastructure, and long port dwell times; and c) lack of Mutual Recognition Agreements (MRAs).

Aamir Khan, Assistant Professor, Department of Management Sciences, COMSATS Institute of Information Technology, Islamabad presented his work on Economy Wide Impact of Regional Integration in South Asia - Options for Pakistan. His research analyzes the reasons for Pakistan not being able to take full advantage of its Free Trade Agreement (FTA) with China, and finds that the granting of ASEAN-type concessions to Pakistan in its FTA with China would be more beneficial than the current FTA arrangement. The work also draws lessons for FTAs that are currently being negotiated by South Asian countries.

پوهنه د افغانستان د پرمختګ یوازینۍ لاره

Mohammad Homayoon Rahmani's picture
Also available in: English | دری
د پوهنې د کیفیت د لوړولو برنامې لخوا د اړتیا وړ پراختیایي مرستو په برابرو سره د ښوونځیو د ودانیو جوړولو ترڅنګ، له یو زیات شمیر نورو آسانتیاوو لکه د ساینسي لابراتوارونو، کابتونونو او کمپیوتري لابراتوارونو تجهیز څخه ملاتړکوي. د زده کړې چاپیریال د دغو بدلونونو په راتګ سره خورا ښه والی موندلي، د بلخ ولایت په بېلابېلو ولسوالیو کې کورنۍ هڅول شوي، ترڅو خپل ماشومان ښوونځیو ته راولیږې. انځور: فردین واعظي/ نړیوال بانک

زده کړه د افغانستان د پرمختګ لاره پرانیزي: د مشرانو مشهوره خبره ده چې وایې، ښوونه او رزونه د هر هېواد د پرمختګ بنسټ جوړوي. لکه څرنګه، چې له څلورو لسیزو جګړو او ناامنیو وروسته، اوس د هر افغان لپاره تر بل هر وخت ښه معلومات شته، چې په خپلو پښو د دې هېواد دریدل، پرمختګ ته اړتیا لري.

ډېر لېواله وم، چې خپل ټولنیز چاپيریال هر څه ښه جوړ کړم، تر څو له همدې لارې د خپلو ځوریدلو خلکو لپاره د خدمت مصدر وګرځم، له همدې امله، د پوهنې د کیفیت د لوړولو له برنامې سره مې کار پیل کړ، چې موخه یې په افغانستان کې د ښوونې او روزنې د کیفیت او ورته د لاسرسي لوړول و. کله چې مې په دغه برنامه کې کار پیل کړ،  نو د پوهنې د کیفیت د لوړولو برنامه په خپل دویم پړاو کې و، چې لا پخوا د ۲۰۰۸ کال د جنوري په میاشت کې پیل شوی و. د همدې برنامې له لارې، زموږ هڅه دا وه، تر څو په بېلابېلو سیمو په تیره بیا په لرو پرتو سیمو کې له کلیوالي خلکو سره ووینو کومو، چې د پوهنې په اړه ناسم لیدلوري او تعبیرونه لرل، تر څو له هغوۍ سره له نږدې کار وکړو او د پوهنې په اړه د هغوۍ ذهنیت مثبت اړخ ته را واړوو. ښه مې په یاد دي، کله چې مې په ۲۰۱۰ کال کې د پوهنې د کیفیت د لوړولو د برنامې له ټيم سره کار پیل کړ، نو یو زیات شمېر خلک موږ ته راغلل او ویل یې، چې هغوۍ هېڅ وخت دې ته چمتو نه دي، تر څو خپلې نجوني ښوونځي ته ولیږي. خو له ډېرو هلوځلو وروسته، بالاخره دا برنامه بریالۍ شوه.

اوس په پوره ډاډ سره ویلی شم، چې موږ د بلخ ولایت په ټولو سیمو کې له پوره ملاتړ څخه برخمن یو. د بېلګې په توګه، کله چې موږ د بلخ ولایت په کومه ولسوالۍ کې ښوونځي جوړو، نو د ځمکې اخیستلو ته اړتیا نه لرو. بلکې د هغې سیمې خلکو په خپله ځمکه اخیستي او موږ ته یې په اختیار کې راکړې ده. هغوۍ له موږ غوښتل، تر څو د دوی په ملکیت کې ورته ښوونځی جوړ کړو – هان چې ډېرو بېوزلو خلکو هم موږ سره داسې چلند کړی دی. کله چې د بلخ ولسوالۍ چهارسنګ کلي ته ورغلو، چې هلته هېڅ ښوونځی نه و، خو سره له دې، چې د دې کلي ټولو خلکو د بېوزلۍ تر کرښې لاندې ژوند لاره، سره را ټول شول او موږ ته یې د ښوونځي د جوړولو په خاطر ځمکه واخیستله. د پوهنې د کیفیت د لوړولو برنامه د هغه کلي د ماشومانو لپاره ښوونځی جوړ کړ او نن ورځ د هغه کلي ټول ماشومان په هغه ښوونځي کې درس وايي.

Education is the way forward for Afghanistan

Mohammad Homayoon Rahmani's picture
Also available in: دری | پښتو
The Education Quality Improvement Program provides block grant support to the construction of school buildings and other facilities such as laboratories, libraries and computer labs. This improved studying environment has encouraged almost all families to send their children to schools in many districts of Balkh province. Photo Credit: Fardin Waezi/ World Bank


Someone wise once said that education is the foundation of a country’s progress. As every Afghan knows and feels, after four decades of conflict and violence, progress is exactly what this country needs to get back on its feet.
 
I have always had a deep interest in making my social context better and this is the reason why I joined the Education Quality Improvement Program (EQUIP), which aims to improve access and quality of education for Afghans. I joined the EQUIP team in the program’s second phase, which started in January 2008.
 
Through EQUIP, we have been working with communities to change their views and perceptions on education, especially in villages. I remember when I joined the team in 2010, many people would come and tell us they did not want to send their girls to school. But slowly EQUIP won them over.
 
Now, we can proudly say that we have the full support of communities everywhere in Balkh Province. For example, we have never had to buy land to construct a school in any district in Balkh. Every single time, it has been the people who bought or donated land and invited us to construct the building, even in the poorest regions.

معارف یگانه راه ترقی و پیشرفت افغانستان

Mohammad Homayoon Rahmani's picture
Also available in: English | پښتو
برنامه ارتقای کیفیت معارف از طریق پرداخت وجوه انکشافی مورد نیاز زمینه اعمار ساختمان های مکاتب و فراهم آوری سایر تسهیلات همچو تجهیز لابراتوار های ساینسی، تاسیس کتابخانه ها و تجهیز لابراتوار های کمپیوتر را حمایت مینماید. این تغیرات مثبت باعث بهبود فضای درسی گردیده، خانواده ها را در ولسوالی های ولایت بلخ بیشتر تشویق نموده، تا فرزندان شان را به مکتب بفرستند. عکاس: فردین واعظی/ بانک جهانی


تعلیم راه گشای ترقی افغانستان است: سخن معروف بزرگان است که تعلیم تهداب ترقی هر کشور میباشد. چنانچه بعد از سپری شدن  چهار دهه جنگ و نا امنی ها، اکنون برای هر افغان، بیشتر از پیش، معلوم و ملموس گردیده که برای خودکفایی این کشور نیاز به ترقی دارد.  

بسیار علاقمند بودم، تا محیط اجتماعی خود را بهتر سر و سامان دهم، تا از این طریق بتوانم مصدر خدمت به مردم رنج دیده خود گردم، به همین دلیل با برنامهٔ ارتقای کیفیت معارف، که هدف آن بهبود دسترسی و کیفیت تعلیم در افغانستان است، به کار آغاز نمودم. زمانیکه شامل کار با این برنامه گردیدم، برنامهٔ ارتقای کیفیت معارف در مرحله دوم فعالیت های خود قرار داشت، که قبلاً در ماه جنوری سال ۲۰۰۸ آغاز گردیده بود. از طریق این برنامهٔ،  تلاش ما این بود، تا با مردم در محلات مختلف مخصوصاً ساکنان روستاها که دیدگاه و تعبیرات نادرست در مورد تعلیم داشتند، از نزدیک کارنموده ذهنیت منفی آنان را نسبت به اموزش تغیر دهیم. درست به یاد دارم زمانیکه با تیم برنامه ارتقای کیفیت معارف در سال ۲۰۱۰ به کار آغاز کردم، تعداد کثیری از مردم نزد ما آمده، میگفتند که آنها هیچگاه حاضر نیستند، تا دختران شان را به مکتب بفرستند. بعد از سعی و تلاش زیاد، بلاخره  این برنامه موفق گردید.

اکنون به اطمینان کامل گفته میتوانیم که ما از حمایت کامل مردم در محلات در سراسر ولایت بلخ برخوردار هستیم. به گونهٔ مثال، در هیچ ولسوالی ولایت بلخ، به خریدن زمین که روی آن مکتب اعمار کنیم، مجبور نشده ایم. بلکه این اهالی منطقه بودند که هر بار قطعهٔ زمین را خریداری و یا هم در اختیار ما میگذاشتند. انان از ما میخواستند، تا روی ملیکت شان مکتب برایشان اعمار کنیم - حتی فقرترین اهالی منطقه نیز همین کار را میکردند. زمانی در ولسوالی بلخ  به قریهٔ  چهارسنگ برخوردیم که هیچ مکتبی در آن وجود نداشت. باوجودیکه اهالی آن قریه زیر خط فقر میزیستند ولی همهٔ شان گرد هم آمدند، تا قطعهٔ زمینی را برای اعمار یک مکتب خریداری نمایند. برنامه ارتقای کیفیت معارف برای اطفال اهالی آن منطقه یک باب مکتب را اعمار نمود، امروز تمام اطفال قریه متذکره به مکتب میروند.

آیا د متشبثینو لپاره کوچنۍ مالي مرستې، زدکړې، سپارښتنې او هغوی ته سلا مشورې کولای شي، څو په افغانستان کې کاري فرصتونه رامنځته کړي؟

Pratap Sinha's picture
Also available in: English | دری
نوریه یوه له هغو متشبثو مېرمنو څخه چې د نتیجه برنامې په مرستې یې خپله د قالینو د اوبدولو دستګاه فعاله کړې، وايي: " د نتیجه برنامې په مرسته اوسمهال موږ وتوانېدلو، چې خپل د اړتیا وړ وسایل او اومه مواد وپیرو او وروسته له دې ځان ته غالۍ تولید کړو." عکاسي: د رومی مشورتي شرکت/ نړیوال بانک

څرنګه چې نړیوال هر کال د اګسټ میاشتې ۱۲مه نیټه د ځوانانو نړیوالې ورځې په توګه نمانځي، د افغانستان ډیری خلک، په ځانګړې توګه ځوان نسل هڅه کوي، څو د خپل ځان لپاره د ځلانده او بریالي راتلونکي په موخه غوره او مناسبه لارې وپلټي او ومومي. د ملګرو ملتونو د وګړیو صندوق د معلوماتو پر بنسټ، د افغانستان شاوخوا ۶۳ سلنه وګړي د ۲۵ کلنو څخه لږ عمر لري، چې دغه حالت د افغانستان وګړي د سن پر بنسټ د شیب لرونکي هرم (steep pyramid) جوړښت په بڼه انځور شوی او دا په چټکۍ سره په هېواد کې د ځوان نسل د زیاتیدو ښکارندوي کوي. دا په داسې حال کې ده، چې افغان ځوانان د روغتیا، ښوونې او روزنې، کاري فرصتونو او جنسیتي نا انډول په برخو کې له سختو ستونزو او خنډونو سره مخ دي.

د دې ستونزو د حل په موخه د کار، ټولنیزو چارو، شهیدانو او معلولینو وزارت د کلیوالو او دویمه درجه ښارونو هغه ځوان نسل، چې د زدکړو کچه یې ټیټه ده، د خپل وړیا مالي مرستو آزمایښتي پروګرام تر پوښښ لاندې نیولي. د یادولو وړ ده، چې د کمزوري اقتصادي ودې او ناڅرګند لیدلوري ته په کتو د دغه کوچني او بلاعوضه مالي مرستې موخه دا ده، څو هغه ځوانان، چې غواړي پانګونه وکړي یا هم د ځان لپاره کار وکړي، د هغوی لپاره په خصوصي سکتور کې کاري موقع برابره کړي او ملاتړ یې وکړي. دا برنامه د افغانستان د بیارغونې صندوق په مالي مرستې د نتیجه پروژې تر پوښښ لاندې پلي کیږي.

کله چې ما، ۲۳ کلنه فریحه د کوچنیو وړیا مالي مرستو ترلاسه کولو لپاره د مرکې پر مهال ولیدله، د دولت لخوا یې هر ډول مالي ملاتړ ته د شک په سترګه کتل، خو د خپلې سینګارتون د راتلونکي او پرانیستلو په اړه یې ډاډ درلود. د فریحې دا هیله وروسته له هغه بشپړه شوه، چې د کوچنی وړیا مالي مرستې (۵۰۰ امریکایي ډالره) د ترلاسه کولو خبر یې ترلاسه کړ. فریحې، په لومړیو کې په یوه سینګارتون کې زدکوونکې وه او هلته یې اړین مهارتونه زده کړل. اوسمهال نوموړې له دې مالې مرستې څخه په خپل کسب او کار کې ګټه اخلي او اوسمهال هغه د خپل سینګارتون یوه شریکه ده او مشري یې هم کوي. هغه وايي: " ما د زده کوونکي په توګه په کافي اندازه عواید نه لرل، خو اوسمهال زه په دې کار کې شریکه یم. دا ښه کار دی او د پرمختګ په حال کې دی."

فریحه، د نتیجه پروژې د کوچنیو وړیا مالي مرستو د ګټه اخیستونکي په توګه؛ د لومړنیو مالي زدکړو، بازار موندنې او همدارنګه د کسب او کار او پانګونې لپاره د اړینو موضوع ګانو د زده کولو په موخه د تشبثاتو د پراختیا په ښوونیز پروګرام کې د یوې ښځې په توګه ګډون کړی وو. نوموړې همدارنګه له دې امله هم خوشحاله ښکاري، چې د ښوونیز پروګرام پر مهال یې د تشبث پیلولو په موخه انځوریز کتابونه ترلاسه کړي او عملي کارونو کې یې ګډون کړی او همدارنګه په دې برخه کې یې لومړني معلومات ترلاسه کړي دي.

فریحه د سلګونو ښځو په منځ کې هغه څوک ده، چې د نتیجه پروژې له لارې یې د مالي مرستو ترلاسه کولو لپاره غوره شوې او له دې لارې یې زدکړې کړي دي. تر اوسه له ۱۷۰۰۰ زره غوښتونکیو څخه شاوخوا ۲۵۰۰ کوچنیو سوداګرو د نتیجه پروژې له لارې کوچني بلاعوضه مالي مرستې ترلاسه کړي دي. د دې متشبثینو شاوخوا ۳۰ سلنه ښځې دي. د یادولو وړ ده، چې دا پروژه په کابل، ننګرهار او بلخ ولایتونو کې پلي شوې ده.
 

Pages