Syndicate content

girls' education

څوک ښوونځي ته ځي؟ ولايتي لنډيزونه موږ ته د لومړني ښوونځيو د حاضرۍ کچه په ډاګه کوي

Christina Wieser's picture
Also available in: English
Student in a classroom in Afghanistan.
Students in a classroom in Bamyan Province. Photo Credit: Taimani Films/ World Bank

افغانستان له یو لړ ننګونو لکه بېوزلۍ، نه پرمختګ او نا امنۍ سره لاس او ګرېوان دی. دا د حیرانتیا خبره نه ده، چې تاوتریخوالي او جګړې د هېواد پر اقتصاد او د خلکو پر سوکالۍ ژوره اغېزه کړې ده خو افغانستان د پرمختيا هيله لري لکه تر ۲۰۳۰ پورې په لومړنيو ښوونځيو کې د جنسیت برابري.

د دې لپاره چې ډاډه شو افغانستان خپلو موخو ته رسېږي، مهمه دا ده د هېواد پر ټولنيز او اقتصادي پرمختګ پوه شو.

د افغانستان د اسلامي جمهوریت د اقتصاد وزارت په همکارۍ او د مرکزي احصايې ادارې د اطلاعاتو پر اساس، نړیوال بانک په دې وروستيو کې د ولايتي لنډیزونو درېیمه ګڼه په پښتو او دري دواړو ژبو خپره کړې، چې په ټولنیزو او اقتصادي شاخصونو کې هر اړخیز پرمختګ (د زده کړو په ګډون هم په ملي او هم د ولايتونو په کچه) څرګندوي.

دا څه په ډاګه کوي؟ موږ وینو چې افغانستان د بشري انکشاف په برخه کې په زړه پورې پایلې لري؛ لکه ښوونه او روزنه، روغتيا، او اساسي خدمتونو ته لاسرسی، خو افغانان په ټولیزه توګه دغو پرمختګونو ته، چې په بېلابېلو ولايتونو کې ژوند کوي، مساوي لاسرسی نه لري. په حقیقت کې ټولنيزې او اقتصادي پایلې د افغاني کورنیو پر ژوند ژور اغېز لري.

لنډیزونه ښيي چې نجونې په ځانګړې توګه په لومړني ښوونځي کې د شاملېدو په وخت له ننګونو سره مخ کېږي خو په هغو ځایونو کې، چې هغوی ښوونځي ته ځي، زده کوونکي خوښ وي چې خپلو اهدافو ته رسېږي. د دریچه نور ښوونځي زده کوونکې مسعودې نبي وویل: ((د نجونو او هلکانو تر منځ توپير باید نه وي، زه نه ډارېږم، زه خوشحاله یم، چې ښوونځي ته راغلې يم، زه غواړم، چې یوه انجینره شم.))

له بده مرغه ټولې نجونې د مسعودې په شان ښوونځي ته د تګ فرصت نه لري، موږ په ښوونځي کې د هلکانو او نجونو تر منځ په حاضرۍ کې د لوی توپیر شاهد یو. په افغانستان کې د نجونو او هلکانو د حاضرۍ کچه، د لومړني ښوونځي د ۲۰۰۷ او ۲۰۰۸ په پرتله په ۲۰۱۱ او ۲۰۱۲ کې لوړه شوه خو د ۲۰۱۱ او ۲۰۱۲ په پرتله په ۲۰۱۳ او ۲۰۱۴ کې ټیټه شوه. په منځني ډول په ۲۰۱۳ او ۲۰۱۴ کې د هرو درېیو هلکانو په مقابل کې یوازې دوه افغان نجونې لومړني ښوونځي کې شاملې شوې. لا تر اوسه په لومړنيو ښوونځيو د جندر برابري نه ده رامنځته شوې، په داسې حال کې، چې ډېری نجونې له زده کړو بې برخې دي.

نو پوښتنه دا ده، چې موږ باید د نجونو د زده کړو په برخه کې په کومو ځایونو کې پانګونه وکړو، تر څو د جندر برابرۍ ته ورسېږو؟ د دې ځواب به يوازې په ملي کچه د اطلاعاتو په ورکولو سره کافي نه وي، موږ باید د افغانستان له ولايتونو څخه اطلاعات ولرو، څو وشو کولی په دې برخه کې پرمختګ اندازه کړو.

لنډیز، له ۲۰۰۷ کال راهیسې په هر ولايت کې پرمختګ ښيي، موږ ته اجازه راکوي، چې په لومړني ښوونځي کې د حاضرۍ توپیر له احتماله ارزونه وکړو.

په ډېری ولایتونو کې (۱۸ د ۳۴ څخه) کوم پرمختګ چې موږ له ۲۰۰۷ - ۲۰۰۸ څخه تر ۲۰۱۳ - ۲۰۱۴ کلونو پورې وليد، بسنه نه کوي، څو تر ۲۰۳۰ پورې په لومړنيو ښوونځيو د جنسیت توپیر له منځه یوسو.

که څه هم ځيني ولايتونو شته، چې موږ ته هيله راکوي؛ په دایکنډي او هرات ولایتونو کې د هلکانو په پرتله ډېرې نجونې په ۲۰۱۳- ۲۰۱۴ کلونو کې لومړني ښوونځيو کې شاملې شوې. سربېره پر دې  اووه ولايتونه به په راتلونکو پنځو کلونو کې د هغو د پرمختګ په اوسنۍ کچه به په لومړنیو ښوونځیو کې د جندر برابري ترلاسه کړي.

سرپل کې د ۲۰۰۷- ۲۰۰۸ په پرتله په ۲۰۱۳- ۲۰۱۴ کلونو کې په لومړني ښوونځيو کې د هلکانو د حاضرۍ په نسبت د نجونو په حاضرۍ کې فوق العاده پرمختګ راغی. سرپل کې به په دې کچه پرمختګ وکولی شي د یو کال په موده کې په لومړنیو ښوونځيو کې د جنسیت توپیر له منځه يوسي.

Who goes to school? Here’s what Afghanistan’s Provincial Briefs tell us about primary school attendance

Christina Wieser's picture
Also available in: پښتو
Student in a classroom in Afghanistan.
Students in a classroom in Bamyan Province. Photo Credit: Taimani Films/ World Bank


Afghanistan grapples with a range of challenges from growing insecurity to stagnating growth and rising levels of poverty. It is no surprise that the impact of the violent conflict on the country’s economic prospects and the welfare of its people is profound. Yet, Afghanistan carries ambitious development goals including achieving gender parity in primary schooling by 2030 among others. To ensure Afghanistan meets its goals, it is important to know how the country has progressed on socio-economic outcomes.  

In collaboration with the Ministry of Economy of the Islamic Republic of Afghanistan and based on data provided by the Central Statistics Organization, the World Bank recently published the third edition of the Provincial Briefs (also available in Dari and Pashto), which provides a comprehensive profile of the most recent progress on a set of socio-economic indicators including education both at the national and at the provincial levels[1].

What do they reveal? We can see Afghanistan has achieved impressive improvements in human development outcomes—in areas such as education, health, and access to basic services. But this overall progress has not benefitted everyone equally and gaps in access between Afghans living in different provinces persist. In fact, where Afghan families live matters greatly for their socio-economic outcomes. And when it comes to schooling, this is no different. Location determines whether children will go to school or not.

Aqeela Asifi: Refugee and tireless champion for education

Yann Doignon's picture
Aqeela Asifi is the 2015 winner of UNHCR’s Nansen Refugee Award, recognised for her indefatigable efforts to help girl refugees access education.
Aqeela Asifi. Credit: UNHCR

Aqeela Asifi is the 2015 winner of UNHCR's Nansen Refugee Award, recognized for her indefatigable efforts to educate Afghan girl refugees. She was a guest panelist at the "Managing Displaced Populations—Lessons From Pakistan" discussion with President Jim Yong Kim during his two day visit to Pakistan last week.



Her car broke down during her long journey to Islamabad from Kot Chandana, a refugee village where she lives in the south-eastern Punjab province of Pakistan.

Tired she may be, and notwithstanding a panel discussion on the Afghan refugee situation still ahead of her, she has a story to tell and nothing will stop her.

Her quiet, almost shy demeanor belies her fierce determination: Aqeela Asifi is a refugee, teacher, champion of girl’s education, an inspiration to thousands of her students, and a 2015 winner of UNHCR’s Nansen Refugee Award.

Her story is one of resilience against all odds.

Like hundreds of thousands of other Afghans, she was forced to flee Afghanistan in 1992 when civil war broke out in the country. She left everything behind: her family, her house, and a job as a teacher in Kabul, and ended up in Kot Chandana, a village in Pakistan, which then hosted nearly 180,000 other refugees. By the early 1990s, more than three million exiled Afghans had crossed Pakistan’s border, putting additional pressure on the country’s infrastructure and social services, notably health services and schools. What Asifi witnessed was a complete lack of learning facilities and opportunities for girls in her newfound community. “When I started living at a refugee camp I saw girls’ education was the most neglected area,” she says. “Girls were not even aware of education and its importance in their lives. They didn’t know anything about books, pencils, and it was then when I realized that this community needed my help.”