Syndicate content

ශ්‍රී ලංකාවේ වතුකරය සඳහා වඩා හොඳ මුල් ළමාවිය රැකවරණ ක්‍ර‍මයක් හා අධ්‍යාපනයක් ඇති කිරීම

Shalika Subasinghe's picture
Also available in: English | தமிழ்
තේ, රබර් හා පොල්වලින් සමන්විත ශ්‍රී ලංකාවේ වතු අංශය, රජය, ප්‍රාදේශීය වැවිලි සමාගම්, තනි පුද්ගලයින් හෝ පවුල් විසින් පාලනය කරනු ලබන හෝ හිමිකාරිත්වය දරනු ලබන්නකි.

ශ්‍රී ලාංකික ජනගහනයෙන් 4% ක් පමණ වතුකරයේ ජීවත් වෙති. පසුගිය දශකය තුළ ශ්‍රී ලංකාව පුරා දරිද්‍රතා අනුපාතයන් සැලකිය යුතු ලෙස ධනාත්මකව නැගෙද්දී, වතුකරයේ ජීවත්වන ජනතාව තවමත් රටේ ඉහළම දරිද්‍ර‍තාවයෙන් පෙළෙන ජනතාව අතර සිටිති.

හැටන්හි, මවුන්ට් වර්නන් වතුයායේ මැදි කලාපය තුළ මහා මාර්ගයට සමීපයෙන් ඇති පැරණි ළමා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය (CDC) දරුවන්ට ඇවිද යන්නට හෝ අවකාශ රහිත, ඉතා සීමිත ඉඩකඩක පිහිටා තිබිණ.

මෑතක් වන තුරුම මෙහි පහසුකම් අලුත්වැඩියාවට ලක්ව තිබුණේ නැත.
 
මවුන්ට් වර්නන් වතුයායේ මැදි කලාපයේ ශිෂ්‍යයින්ගේ බ්‍ර‍යිට් පෙර පාසල් දරුවන් විවෘත කිරීමේ දිනයේ දී සෑම කෙනෙකුම සාදරයෙන් පිළිගැනීමට සූදානමින් සිටිති. ඡායාරූපය : ශාලිකා සුබසිංහ

ඒ, ලෝක බැංකුවේ මූල්‍ය අනුග්‍ර‍හයෙන් වන ශ්‍රී ලංකාවේ මුල් ළමා විය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ ඉඩ පහසුකම් සහිත, නව ළමා සංවර්ධන  මධ්‍යස්ථානයක් (CDC) ඉදිවන තුරු ය.
ඉදිකිරීම් කටයුතු අවසන් කර 2017 ඔක්තෝබර් මාසයේදී එය ප්‍ර‍ජාව වෙත පිළිගන්වන ලදී.

දැන්, සෑම දිනකම දරුවන් 20 කට ආසන්න පිරිසක් ළමා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය වෙත පැමිණෙති.

දරුවන්ට අලුත්ම පුටු, මේස හා සෙල්ලම් බඩු සහිත නවතම මධ්‍යස්ථානයක් හිමි වීම පිළිබඳ ළමා සංවර්ධන නිලධාරිනී කමලා දර්ශනි සතුටු වන්නී ය. විවිධ වර්ණවලට ඇලුම් කරන දරුවන් සෑම දිනකම මධ්‍යස්ථානයට පැමිණීමට උනන්දු වන බව ඇයට පෙනී ගොස් ඇත.

එක් දරුවකුගේ නැන්දණිය වන එස්. රාජේශ්වරී පවසන්නේ "නව මධ්‍යස්ථානය බොහෝ වෙනස්කම් සහිතයි. එය වාතාශ්‍ර‍ය සහිතයි වගේම ළමයින්ට සෙල්ලම් කරන්නට වැඩි ඉඩකුත් තිබෙනවා. විදුලි සහ ජල පහසුකමුත් තිබෙනවා. " යනුවෙනි.

දෙහැවිරිදි දරුවකු වූ දක්ෂිතගේ මව වන එම්. ගෞරී පවසන්නේ "කුඩා, ජලයෙන් පිරිසිදු වන, ජල මුද්‍ර‍ත වැසිකිළි දෙකක් මෙහි තිබීම අගනා දෙයක්. මගේ පුතා මෙහේ වැසිකිළිය පාවිච්චි කරන්න කැමතියි. ඒත් එක්කම පිටත සෙල්ලම් පිට්ටනියට වැටක් යොදලයි තියෙන්නේ. දැන් දක්ෂිත ආරක්ෂා සහිතව ඉන්න බවත් එයා පිටත තේ පඳුරු තියෙන පැත්තට නොයන බවත් මම දන්නවා.“ යනුවෙනි.

Improving early childhood care and education in Sri Lanka’s plantations

Shalika Subasinghe's picture
Also available in: සිංහල | தமிழ்
In the Mount Vernon Estate Middle Division, Bright Preschool, children are getting ready to greet everyone on the day of the opening of the new facilities. Credit: Shalika Subasinghe
In Sri Lanka, the plantation sector comprises tea, rubber or coconut plantations managed or owned by the state, regional plantation companies, individuals, or families.

About 4 percent of the Sri Lankan population live in plantations. And while poverty rates have improved significantly in the last decade across Sri Lanka, people living in plantations are still among the poorest in the country. The Mount Vernon Estate, Middle Division, Hatton had an old Child Development Center (CDC) closer to the road with very limited space for the children to move around.

Until recently, the facilities were beyond repair.

That is, until the World Bank-funded Sri Lanka Early Childhood Development Project provided financial assistance to build a spacious new CDC.

The construction work was completed in October 2017 and handed over to the community.

Nearly 20 children now attend the CDC every day.

Kamala Darshani, the Child Development Officer in charge is pleased that the children now have a brand new center with new tables, chairs, and toys. She finds that the children love various colors and feels that the children could benefit from attending the center every day. 

 

Promoting better nutrition in Bhutan

Izabela Leao's picture
 Izabela Leao / World Bank
School children singing and dancing in Samtse Dzongkhag. Photo Credit: Izabela Leao / World Bank

Bhutan is no ordinary place.

A landlocked Himalayan kingdom tucked in a mostly rugged mountainous terrain between India and China, it measures prosperity by assessing its citizens’ level of happiness by way of a Gross National Happiness index.

Equally striking, Bhutan’s constitution mandates that 60 percent of its national land be preserved under forest cover, making Bhutan the world’s only carbon-negative country.

Bhutan’s geography – with land rises ranging from 200 meters in the southern foothills to 7,000 meters in the high northern mountains – consists of three major agro-ecological zones that allow for a rich biodiversity and seasonal foods.

This natural wealth, however, comes with its caveats as Bhutanese living in isolated rural areas can’t access a reliable diverse diet throughout the year.

"Many families in rural Bhutan practice two meals rather than three meals a day," reports Ms. Kinley Bidha, Tarayana Foundation Field Officer in Samtse Dzongkhag. "Some for cultural reasons, others due to a shortage of food, others due to a shortage of land too farm," she adds.

Overall socio-economic development in the last three decades has led to a rapid improvement in health and nutrition outcomes in Bhutan – the country’s infant mortality rate declined to 30 per 1,000 live births in 2012 down from 90 per 1,000 in 1990; while the rate of stunting in children under 5 years declined 24 percent from 1986 levels.

Nonetheless, the lack of variety of foods in diet remains a key concern, especially for pregnant and nursing women as well as young children. And while most families feed their children complementary food, fewer than a quarter of parents provide them nutritious meals essential to their health.

In addition, 67 percent of Bhutanese adults consume less than the recommended five servings (or 400 grams) of fruits and/or vegetables per person a day [National Nutrition Survey (NNS) 2015].

When consumed, vegetables consist for the most part of two national staples, potatoes and chilies, which hardly provide essential vitamins and minerals.

Keeping regional variations in mind, between 16 and 34 percent of children under 5 are stunted—or too short for their age—seven percent of children are underweight, 35 percent of children of age 6-59 months and 44 percent of women of reproductive age are either anemic or iron deficient. Exclusive breastfeeding rates for six-month-old children remain at a low 50 percent (NNS, 2015).  

Damages caused by malnutrition during pregnancy and the first years of a child’s life are irreversible and contribute to stunting and lower immunological and cognitive development, and predispose to adult-onset diseases (including metabolic syndrome).

Thankfully, the negative impact of malnutrition on Bhutan’s economy is now better understood and has become a priority to promote its national development.

Empowering Indian women after a natural disaster hits

Hyunjee Oh's picture
In June 2013, a heavy deluge caused devastating floods and landslides in the state of Uttarakhand in India’s Himalayan foothills. Damyanti Devi, the mother of a young daughter, lost her home and livelihood. Her old house in Rudraprayag was completely washed away by the landslide.
In June 2013, a heavy deluge caused devastating floods and landslides in the state of Uttarakhand in India’s Himalayan foothills. Damyanti Devi, the mother of a young daughter, lost her home and livelihood. Her old house in Rudraprayag was completely washed away by the landslide.


This blog is part of a series exploring housing reconstruction progress in Uttarakhand, India.
  
In June 2013, a heavy deluge caused devastating floods and landslides in the state of Uttarakhand in India’s Himalayan foothills.
 
The disaster – the worst in the country since the 2003 tsunami—hit more than 4,200 villages, damaged 2,500 houses, and killed 4,000 people.
 
Damyanti Devi, the mother of a young daughter, lost her home and livelihood. Her old house in Rudraprayag was completely washed away by the landslide.
 
“The river was fast swelling up,” she said. “It had crossed the danger mark and reached close to our house. We just took our daughter and left with an umbrella and a lantern.”
 
She now owns a new house abuzz with music and her daughter’s laughs.
 
Like thousands of other people in Uttarakhand, Damyanti received support through the World Bank and the Global Facility for Disaster Reduction and Recovery (GFDRR) to rebuild her home.
 
This support channeled through the Uttarakhand Disaster Recovery Project (UDRP) also helped build better roads and mitigate future disaster risks in local communities.
 
A key component of the project was to rebuild 2,382 more resilient houses based on the owner-driven housing reconstruction model,  which allows families to rebuild according to their specific needs.
 
This community-driven approach is important as women are typically at greater risk from natural hazards than men, particularly those who are poor and live in low-income countries.
 
There is indeed strong evidence that disasters impact women differently and amplify gender inequalities.
 
Women and men have different perceptions of their surroundings and coping abilities, roles, responsibilities, and resources before or in the aftermath of a disaster.
 
Gender-sensitive approaches to disaster prevention, mitigation, adaptation, relief, recovery, and reconstruction can save more lives and promote more gender-inclusive development.  

With that in mind, the  housing reconstruction component of UDRP helped empower women like Damyanti in the aftermath of a disaster in 4 different ways:

Indian agriculture at a crossroads: Smart solutions towards doubling farmers’ incomes

Martien van Nieuwkoop's picture
A few weeks ago, I felt a sense of déjà vu.  I was at a roundtable on agriculture in Delhi, in the same conference hall where, ten years ago, I participated in the consultations on the Bank’s World Development Report 2008 on Agriculture for Development
 
This time we were discussing how India can build a stronger agriculture sector without further harm to the environment or depletion of its natural resources.  The high-level dialogue was attended by senior representatives from India’s Niti Aayog, Ministry of Agriculture and Farmers’ Welfare, leaders of farmers’ associations from Punjab and Haryana, as well as by researchers, academics, and donors.

We focused on the ‘agriculture-water-energy’ nexus, achieving India’s second green revolution, making agriculture more climate resilient, as well as options to stop the burning of crop residue that is worsening air quality in much of northern India. It was heartening to see the torch bearers of India’s drive towards food security unhesitatingly debate a host of complex and sensitive issues.
 
Photo Credit: Alamy Stock Photo

Over the past six decades, India has come a long way from being a famine-prone country to comfortably producing food for 1.25 billion people from finite arable land. Food security firmly in hand, the government is now targeting to double farmers’ incomes by 2022.  Today, with rapidly growing urban food markets, India is emerging as a global agricultural powerhouse.

Face to face with Country Director for India, Junaid Ahmad

Nandita Roy's picture

The Lighthouse India is a platform to facilitate knowledge flows across states within India and to create strategic partnerships with other countries to share and transfer knowledge and experience, which would inform development policies, scale up good practices and innovations. We caught with our Country Director, Junaid Ahmad, for an in-depth understanding of this initiative of the World Bank.

What is Lighthouse India?

Development is best catalyzed when people learn by doing. The notion of lighthouse is that you are a beacon for someone. An Indian state innovating on how local government programs are run, say in West Bengal, can be a source of information for other states, say Madhya Pradesh or Karnataka, which are also trying to figure out how to strengthen local governments. In a federal system like India, the potential for learning from each other is vast especially where innovation is constantly happening. The problem is that the lessons from these innovations and the information about them is not moving smoothly across borders. Lighthouse India is based on the Bank's unique position to facilitate these exchanges and link them to actual implementation.

It is not only about exchanges between states in India. As India moves along the development trajectory towards high middle income, the nation itself is transforming. The lessons of this transformation are going to be critical for other countries. The Bank can also proactively broker these exchanges between India and other countries as India acts as a “lighthouse” for others.

It is important to stress that Lighthouse India is not just a passive exchange of best practices. It is an active exchange of practices and approaches where the expertise and experiences of India can be leveraged by another country. And as always, these exchanges are never one way: as India shares, it will gain from the development experiences of others.

Importantly, Lighthouse India will change the way we do analytical and advisory services.  The latter will be built around operational issues and offer the analysis to understand better implementation challenges.

*********

How is Lighthouse India important for Bank’s strategy in engaging with India?

First, Lighthouse India is essential in supporting the strategy of scaling up development impact. Let me take the example of livelihood programs. We’ve been working in Andhra Pradesh, Bihar, Odisha supporting the creation of self-help groups of women and facilitating their access to micro credit and economic activities. We could respond to every state that requests our assistance for this kind of activity. On the other hand, if we have worked in three or four States, we can then leverage their expertise and experience to support others. In this context, the World Bank can act as a broker of exchanges where states learn from the experience of each other. And this could be in any area such as local government strengthening or in solar power generation.

Second, Lighthouse India will play an important role in the delivery of global goods. For example, in the case of climate change, if we support the collective efforts of nations to de-carbonize their growth path, we may be able to achieve the objectives set out in COP18 in Paris. India has set for itself the aspiration of delivering 175GW of renewable energy in the coming years. Not only will India’s energy strategy help in delivering the global goal of sustainable development, its experience with scaling up renewable energy and energy efficiency will support the collective efforts of other countries to achieve their own objectives in the energy sector. This is where Lighthouse India can play an important role of leveraging India in the achievement of global goods.

*********

The latest poverty numbers for Afghanistan: a call to action, not a reason for despair

Shubham Chaudhuri's picture
Also available in: دری | پښتو

The just-released Afghanistan Living Conditions Survey (ALCS) paints a stark picture of the reality facing Afghanistan today. More than half the Afghan population lives below the national poverty line, indicating a sharp deterioration in welfare since 2011-12.[1]  The release of these new ALCS figures is timely and important. These figures are the first estimates of the welfare of the Afghan people since the transition of security responsibilities from international troops to the Afghan National Security Forces (ANSF) in 2014.

While stark, the findings are not a surprise

Given what Afghanistan has gone through in the last five years, the significant increase in poverty over this period is not unexpected. The high poverty rates represent the combined effect of stagnating economic growth, increasing demographic pressures, and a deteriorating security situation in the context of an already impoverished economy and society where human capital and livelihoods have been eroded by decades of conflict and instability.

The withdrawal of international troops starting in 2012, and the associated decline in aid, both security and civilian, led to a sharp decline in domestic demand and much lower levels of economic activity. The deterioration in security since 2012, which drove down consumer and investor confidence, magnified this economic shock. Not surprisingly, Afghanistan’s average annual rate of economic growth fell from 9.4 percent in the period 2003-2012 to only 2.1 percent between 2013 and 2016. With the population continuing to grow more than 3 percent a year, per capita GDP has steadily declined since 2012, and in 2016 stood $100 below its 2012 level. Even during Afghanistan’s years of high economic growth, poverty rates failed to drop, as growth was not pro-poor. In recent years, as population growth outstripped economic growth, an increase in poverty was inevitable.

په افغانستان کې د فقر په هکله د وروستیو ارقامو او شمېرو خپراوی: د عملي او مخنیوونکو اقدامونو لپاره خبرتیا، نه د ناهیلۍ رامنځته کول

Shubham Chaudhuri's picture
Also available in: English | دری

د افغانستان د احصائيي مرکزي ادارې لخوا په افغانستان کې د ژوند د وضعیت د څېړنې سروې موندنې په دغه هېواد کې د شته واقعیتونو به هکله یو مشرح انځور څرګند کړی. ترلاسه شوي معلومات دا څرګندوي، چې د افغانانو له نیمایي څخه زیات نفوس د فقر د کرښې لاندې ژوند کوي، چې دا حالت د ۲۰۱۱ – ۲۰۱۲ زېږدیز کلونو[i] په پرتله د ټولنیزې- اقتصادي اوضاع په لا خرابېدلو دلالت کوي. د دغې سروې د تازه ارقامو او معلوماتو خپراوی په ډېر مناسب وخت کې ترسره کېږي، ځکه چې دا ارقام او اړونده تحلیلي ټولګه ېې د افغانستان د خلکو د هوساینې وضعیت وروسته له هغه چې په ۲۰۱۴ کال کې له نړیوالو ځواکونو څخه د افغانستان امنیتي ځواکونو ته امنیتي مسوولیتونو لېږد ترسره شو، په تفصیل سره څېړلۍ ده.
که څه هم د دغې سروې موندنې ناهیلۍ کوونکې دي، خو د حقیقت پربنسټ دي

دې حقیقت ته په پام سره، چې افغانستان په تېرو پنځو کلونو کې له زیاتو پېښو سره مخامخ شو او ډېرې لوړې او ژورې ېې تجربه کړې، نو ځکه په اوس وخت کې د فقر او بیوزلۍ د بې ساري زیاتوالي تمه هم کېدله. د فقر لوړه کچه د اقتصادي فعالیتونوله کمښت، د نفوس د زیاتوالي او د امنیتي وضعیت له خرابېدلو سره مستقیمه اړیکه لري. له بلې خوا د داسې یوې ټولنې جورښټ، چې اقتصادي بنسټونه ېې د اوږد مهاله جګړې او بحران له امله ویجاړې شوې وي او بشري ځواک او معیشتي برخې ېې د ټیکاو او امنیت د نه شتون له امله خورا زیانمنې شوي وي، پرته له کوم شک څخه، چې د فقر ټغر هم پکښې ډیر پراخ پاتې کېږي.

د ۲۰۱۲ زېږدیز کال په لومړیو کې د نړیوال ایتلاف د ځواکونو په تدریجي وتلو سره، او په ورته مهال د افغانستان د ملکي او پوځي څانګو د مالي مرستو کمېدل، د اقتصادي فعالیتونو او د خصوصي سکټور خدماتو لپاره د تقاضا کچه ېې په شدت سره زیانمنه کړې  ده. له ۲۰۱۴ کال وروسته د امنیتي وضعیت خورا خرابوالۍ د دې لامل شو، څو د پانګوالو او مستهلکینو باور په سیاسي اوضاع باندې را کم شي، او له دې امله یو ستر اقتصادي ټکان رامنځته شو. پرته له کوم شک څخه د افغانستان اقتصادي وده، چې له ۲۰۰۳ څخه تر ۲۰۱۲ کلونو پورې شاوخوا ۹،۴ سلنه وه، وروسته له هغه چېد ۲۰۱۳ تر ۲۰۱۶ کلونو په ترڅ کې امنیتي وضعیتخورا خراب شو، نو له امله ېې اقتصادي وده هم ۲،۱ سلنې ته را ټیته شوه. د نفوس د کچې د ۳سلنې، کلنۍ وده سره جوخت، د ناخالص کورني تولید په حساب د سرانه عاید کچه له ۲۰۱۲ کال راپدېخوا په دوام داره بڼه را ټيته شوې ده، څرنګه چې د ۲۰۱۲ کال په پرتله په ۲۰۱۶ کال کې د ۱۰۰ امریکايي دالرو په اندازه را ټیټه شوې ده. د یادونې وړ ده، چې حتي په هغو کلونو کې چې افغانستان یوه ښه اقتصادي وده لرله، د فقر او بېوزلۍ په کچه کې هراړخیز لږوالی رامنځته نه شو، ځکه، چې د اقتصادي ودې محور د هېواد په بېوزلو سیمو کې د فقر په کموالي تمرکز نه درلود. پر دې سربېره، په وروستیو کلونو کې له اقتصادي ودې څخه د نفوس د کچې د ودې چټکوالی، د دې لامل شوی، څو د فقر لمن نوره هم پراخه شي.

نشر آمار و ارقام اخیر پیرامون وضیعت فقر در افغانستان: هشدار برای اقدامات عملی و پیشگیرانه، نه ایجاد نا امیدی

Shubham Chaudhuri's picture
Also available in: English | پښتو

نشر سروی وضعیت زندگی درافغانستان توسط اداره مرکزی احصائیه یک تصویری کلی از واقیعت های موجود را در این کشور برملا میسازد. آمار و ارقام ارایه شده حاکی از آنست که بیشتر از نصف افغانها در زیر خط فقر زندگی مینمایند، که این حالت نشان دهنده تشدید وخامت اوضاع اجتماعی- اقتصادی نسبت به سالهای ۲۰۱۱-۲۰۱۲ میلادی[i] میباشد. نشر یافته ها و ارقام تازه این سروی در زمان مناسبی صورت میگیرد، چنانچه که این ارقام نخستین بسته معلومات تحلیلی پیرامون چگونگی وضعیت رفاه مردم افغانستان را پس از زمان انتقال مسؤولیت های امنیتی از نیروی های بین المللی به نیرو های امنیتی افغانستان در سال ۲۰۱۴ فراهم میسازد.

باوجود اینکه یافته ها این سروی نا اُمید کننده اند، اما مبتنی بر واقیعت اند

باتوجه به آنچه که در افغانستان در طی پنج سال گذشته اتفاق افتاده و این کشور مسیر پر فراز و نشیب پیموده، افزایش چشمگیر فقر در این مقطع زمانی دور از انتظار نبود. میزان بُلند فقر رابطه مستقیم با رکود فعالیت های اقتصادی، افزایش تراکم  نفوس و بدتر شدن وضعیت امنیتی دارد. از سوی دیگر ساختار های اقتصادی افغانستان طی سالیان متمادی در اثر جنگ و ناامنی از هم فروپاشیده و منابع بشری و معیشتی آن بنابر بی ثباتی و نا امنی به شدت آسیب دیده باشد، بدون شک که ریشه های فقر بستر گسترده دارد.

با شروع تدریجی خروج نیرو های بین المللی در اوایل سال ۲۰۱۲ میلادی، و کاهش همزمان کمک های مالی به بخش های نظامی و ملکی، میزان عرضه و تقاضا به خدمات و فعالیت های اقتصادی و سکتور خصوصی نیز به شدت کاهش یافت. بدترشدن اوضاع امنیتی پس از سال ۲۰۱۴؛ باعث کاهش اعتماد سرمایه گذاران و مسهلکین نسبت به اوضاع سیاسی گردید و این وضعیت بالنوبه یک شوکه اقتصادی بزرگ را ایجاد کرد. بدون شک میزان رُشد اقتصادی افغانستان که طی سالیان ۲۰۰۳ الی ۲۰۱۲ همه ساله در حدود ۹،۴ درصد بود، در اثر بدتر شدن اوضاع امنیتی در جریان سالهای ۲۰۱۳ الی ۲۰۱۶ به ۲،۱ درصد کاهش یافته است. همزمان با رُشد ۳ درصدی میزان نفوس در سال، میزان درآمد سرانه به حساب تولید ناخالص داخلی از سال ۲۰۱۲ بدینسو به طور دوامدار کاهش یافته است، چنانچه که  در سال ۲۰۱۶ به اندازه ۱۰۰ دالر امریکایی کاهش در مقایسه به سال ۲۰۱۲ گزارش گردیده است. شایان ذکر است که حتی در طول سال های که افغانستان رُشد اقتصادی مطلوب را تجربه کرد، کاهش قابل ملاحظۀ در میزان فقر رونما نگردید، زیرا محور رُشد اقتصادی در کاهش فقر بر محلات فقیر این کشور متمرکز نبود. رویهمرفته با پیش افتادن افزایش رُشد نفوس از رُشد اقتصادی در طی سال های اخیر، افزایش میزان فقر غیر قابل اجتناب بود.

د افغانستان ښوونځي معياري او قوی ودانيو ته اړتيا لري

Julian Palma's picture
Also available in: English | دری
 Rumi Consultancy/ World Bank
د هرات ولایت په یوه لمړنی ښوونځي کې یو ښوونکي د لوبې وسایلو په واسطه د زده کونکو څخه د اعدادو پوښتنه کوي. عکس: د رومی مشورتي شرکت / د نړیوال بانک

په افغانستان کې تحصیلي او ښوونیزو آسانتیاوو ته لاسرسۍ په تېرو اوولسو کلونو کې د پراختیايي پروګرامونو یو مهم مُحرک بلل کېږي. په ۲۰۰۱ زېږدیز کال کې، تقریباَ په عمومي توګه نجونې د دغه هېواد په ښوونیز او تحصیلي نظام کې ګډون نه درلود او فقط یو مېلیون هلکانو د دې هېواد په ۳۴۰۰ ښوونځېو کې نوم لیکنه کړې وه. خو په ۲۰۱۵ زېږدیز کال کې په ۱۶۴۰۰ ښوونځیو کې د اته میلیونو ماشومانو څخه زیات ګډون د دې لامل شو، څو د نوم لیکنې په بهیرکې ۹ ځله زیاتوالی رامنځته شي.

 که څه هم د پوهنې په برخه کې لاسته راوړنې خورا مثبتې ارزول کېږي، خو د افغانستان په ښوونځیو کې د ښوونیز چاپېریال کېفیت او مصؤنیت اوس هم ډاډمن نه بلل کېږي: لږ تر لږه نیمايي درسي خونې  په خورا ګڼه ګونه حالت کې د خېمو لاندې او یا هم په یو خورا ناسم چاپېریال کې په زده کړو بوخت دي.

د طبیعي پېښو له امله د افغانستان د زیانمن کېدنې اټکل، د ښوونځیو لپاره د نویو او خوندي ودانیو جوړول او د شته ودانیو تحکیم او بیارغونې لپاره زیاتېدونکې اړتیا لا پیاوړې کوي، ترڅو په دې توګه د زده کوونکو اوښوونکو د ژوند او سلامتیا په هراړخیزه توګه تامین شي.

فرضاً که د زده کړې په یوه ښوونیزه ورځ کې زلزلې وشې، شونې ده، چې په ښوونځیو کې د معیاري ودانیو او زېربناوو د نه شتون له امله ۵ مېلیونه زده کوونکي ژوند له ګواښ سره مخامخ شي. پخوا طبېعي پېښو او له هغې څخه د اړوندو خطرونو په هکله ډاډمنو معلوماتو او ارقامو ته لاسرسۍ ډیر محدود و، او له همدې امله د پیښود مشخص وخت او راتلونکي په هکله دقیق او ډاډمن  معلومات او ارقاموته ته لاسرسۍ یوه ستره ستونزه بلل کېدله.

په افغانستان کې د څو لسیزو جګړې له امله د معلوماتو او شمېرو راټولول یو پېچلۍ حالت ځان ته غوره کړی، څرنګه چې دغه وضعیت نه یوازې له طبیعي پېښو او خطرونو سره د دغه هېواد د تګلارې په وړاندې یو ستر خنډ بلل کېږي، بلکه د طبېعي پېښو د زیانونو په وړاندې د ځواب ورکوونکو ظرفیتونو په شمېر کې هم خورا زیات کموالی رامنځته کړی.

Pages