Syndicate content

ښه تغذي د افغانستان یو له لومړیتوبونو څخه

Michelle Mehta's picture
Also available in: English | دری
Community based, preventative approaches to health care will improve stunting and wasting outcomes for Afghan children
د روغتیا پالنې په برخه کې د خلکو د اړتیاوو پر بنسټ د مخنیونکو تدابیرو نیول کولاۍ شي د ماشومانو د پڅې ودې او د هغوی د روغتیايي نیمګړتیاوو له امله ناوړه اغېزو کې ښه والۍ راولي. انځور: د رومي مشورتي شرکت/ نړیوال بانک

افغانستان شپېتم هېواد وو چې تېر کال د خوارځواکۍ د له منځه وړلو د نړیوال خوزښټ سره مل شو. د خلکو لپاره د یوې سوکاله او غوره راتلونکې د برابرولو لپاره دغه هېواد د دغه تصمیم په نیولو سره خپل پیاوړۍ هوډ کې څرګند کړ او دا پانګونه ېې خورا اړینه وبلله.
 
په دغه نړیوال خوخوزښټ کې د افغانستان ګډون په خورا حساس وخت کې ترسره شوی ده، ځکه له څلوېښت سلنې زیات افغان ماشومان اړینه وده نلري او په مزمنه خوارځواکۍ اخته دي او یا ټیټ قدونه لري.
 
په لږ عمر کې له ودې څخه پاتې کېدل د ماشومانو د ناکافي تکامل او ودې بېلګه بلل کېږي، چې د هېواد د اقتصادي ودې او پرمختګ لپاره د هغوی د مشارکت ځواک راکموي.
 
له بلې خوا، هغه ماشوم، چې ښه تغذیه شوی وي، تحصیل او زده کړو ته زیاته لېوالتیا لري، او خپل درس ښه زده کوي، چې دا په خپل وار سره د ځوانۍ په مهال د هغه لپاره د زیات عاید د ترلاسه کولو زمینه برابروي. له همدې کبله دا احتمال، چې دغه شان ماشومان د ودې د پړاونو په بشپړولو او د تغذېې لپاره د وړ شرایطو پوره کولو سره له بېوزلي څخه وژغورل شي، زیاتېدونکی ده.[1]

له ټکنالوژۍ څخه ګټه اخیستنه په افغانستان کې د طبیعي پېښو خطرونه مهارولۍ شي

Julian Palma's picture
Also available in: English | دری
 Rumi Consultancy / World Bank
انځور: د رومی مشورتي شرکت / د نړیوال بانک

د ټوپک ‌ډز معمولاً ناوړه او غیرمنطقي کار ګڼل کېږي، خو د ګلدرې په ولسوالۍ کې چې له کابل ښار څخه تقریباً ۴۰ کیلومتره لرې دی، داسې نه ده. کله کله د ټوپک ډز هغه وګړي کوي، چې د غره په لوړو څوکو کې اوسېږي او له دې سره هغو خلکو ته چې د درې په لاندې برخو کې مېشت دي، خبرداری ورکوي، چې کېدای شي د ګلدرې په سین کې سېلاب راشي.

د ګلدرې وګړي د ګلدرې سین هم یو نعمت ګڼي او هم یو مصیبت. دغه سین د دې ولسوالۍ د اوسېدونکو د معیشت او روزګار تر ټولو لویه منبع ده، ځکه چې د هغوی د اقتصاد شاو خوا ۷۵ سلنه پر کرنه ولاړ دی.

دا سین د دې خلکو سر او مال ته خطر هم بلل کیږي. د ۲۰۱۷ میلادي کال په مارچ میاشت کې، کله چې د غرونو واورې ویلې شوې، سخت سېلاب وبهېد او دوه ماشومان یې ووژل او هغه یوازینۍ لاره یې، چې دا ولسوالي له کابل سره نښلوي، ورانه کړه.

د غوره معلوماتو شریکول کولی شي د راستنېدونکو افغانانو ژوند ښه کړي

Shubham Chaudhuri's picture
Also available in: English | دری
A bus with returnees from Pakistan at the IOM Screening center on Turkham border in Nangarhar province
له پاکستان څخه یو بس چې افغان کډوال په کې لیږدول کیدل او په تورخم پوله کې  د کډوالو نړیوال سازمان په یوه مرکز کې د هغوی وضعیت څیړنې پرمهال. انځور له ایوا سوریر/ د کډوالۍ نړیوال سازمان

په افغانستان کې څلور لسیزې جګړې، تاوتریخوالي، ناامنۍ، د افغانستان بد سیاسي، اقتصادي او ټولنیز وضعیت له امله زیاتره کسان ګډوال شوي دي. داسې اټکل کېږي چې هر کال له ۱۰۰۰۰۰ ډېر افغانان له یو سیمې څخه بلې سیمې ته کډه کوي.

 له ۲۰۰۲ کال راهیسې شاوخوا ۵،۸ ميلیون افغان پناه غوښتونکي او څو ميلیونه هغه افغانان چې د پناه غوښتونکو اسناد او مدرکونه لري بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې له ۲۰۱۵ کال راهیسې له ۲ ميلیونه ډېر هغه افغان پناه غوښتونکي او کډوال چې اسناد یې نه لرل بېرته هېواد ته راستانه شوي دي.

له پاکستان څخه په ۲۰۱۶ کال کې د کډوالو بېرته راستنېدل د دغه بهیر مهمه برخه جوړوي؛ په دغه بهیر کې یوازې د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې له ۶۰۰۰۰۰ ډېر راستنېدونکي ثبت شوي و. دغه شمېرې ښيي چې ډېری راستنېدونکي په ښاري او اطرافي سیمو کې ځای پر ځای کېږي، ځکه دوی نه غواړي چې د بېکارۍ له ستونزو، اساسي خدمتونو ته د لاس رسي له لږو ستونزو سره مخ شي. باورکېږي، چې که دوی په دې سیمو کې ځای پر ځای نه شي ممکن د استوګنې په نورو سیمو کې ستونزې د دوی د راټولېدو مخه ونیسي او د بیا بېځایه کېدو لامل یې شي.

له راستنېدونکو او هغه سیمو څخه ملاتړ، چې راستنېدونکي په کې مېشت کېږي، د اړونده حکومتي وزارتونو او نړیوالو موسسو تر منځ ډېرو نوښتونو او همکاریو ته اړتیا لري. په همدې خاطر نن نړیوال بانک او د کډوالو نړیوال سازمان ( DSA ) د شریکو معلوماتو یو هوکړه لیک لاسلیک کړ.

د افغانستان په کلیوالو سیمو کې د خصوصی تشبثاتو او د کارموندنی د فرصتونو پیاوړتیا

Miki Terasawa's picture
Also available in: English | دری
The Afghanistan Rural Enterprise Development Project has linked rural producers, inlcuding saffron farmers with markets to create businesses and provide employment opportunities to many Afghan women and men.
د افغانستان د کلیوالي صنایعو د پراختیا پروژه له ټولو کلیوالو تولید کوونکو، بالخصوص له هغو بزګرانو څخه چې د زعفرانو د کښټ او پروسس په برخه کې کار کوي، مالي  او تخنیکي ملاتړ برابروي. په دې توګه نه یوازې، چې بزګران به وتوانیږي څو خپل محصولات بازارونو ته عرضه کړي، بلکه خپله به کوچني تجارتونه او تشبثات پرانیزي او د ښځو او نارینه وو لپاره به د کارموندنې فرصتونه برابر شي. انځور: د افغانستان د کلیوالي صنایعو د پراختیا پروژه/ نړیوال بانک

د زعفرانو د کښت چارو کې د هرات ولایت د یوه بریالي متشبث نعیم سره وپیژنئ. په ۲۰۱۳ کال کې نعیم او څو نورو شریکانو یې وروسته له دې چې د کرني په څو ښونیزو برنامو، او کورنیو نندارتونونو کې ګډون وکړ نو د تابان په نامه د یوه سوداګریز شرکت په جوړولو یې پیل وکړ. نوموړی شرکت چې د زعفرانو د کښت، پروسس او خرڅلاو په برخه کې فعالیت کوي، په ډیر کم وخت کې وتوانید د زعفرانو د کیفیت په لوړولو سره  د خپل سوداګریز فعالیتونو شهرت د افغانستان تر پولو واړوي. اوس مهال په منځنۍ توګه دغه شرکت په کال کې ۱۲۰ ښخې د زعفرانو د فصلی چارو لپاره ګوماري، تر څو د دغه ارزښتناک بوټي  د حاصلاتو د راټولولو او پروسس چارې پر مخ بوزي.
 
د دغه پانګه اچونې د بریالیتوب کیسه د سپما او پورونو لپاره د کوچنیو نغدي ونډه اخیستنو  په وسیله د نعیم په شان دڅو نارینه وو او ښخو له خوا پیل شوه.
 
د ۲۰۱۰ کال نه را پدیخوا د افغانستان د کلیوالي صنایعو د پراختیا پروژې، کلیوال تولید کوونکي له بازار سره وصل کړل او همدارنګه د کلي سپما او پورونو د ګروپونو په واسطه یې  له کليوالي خلکو سره مرسته وکړه تر څو ورته کوچني تجارتونه جوړ او کوچني تشبثاتو ته وده ورکړي.

په افغانستان کې د فقر په هکله د وروستیو ارقامو او شمېرو خپراوی: د عملي او مخنیوونکو اقدامونو لپاره خبرتیا، نه د ناهیلۍ رامنځته کول

Shubham Chaudhuri's picture
Also available in: English | دری

د افغانستان د احصائيي مرکزي ادارې لخوا په افغانستان کې د ژوند د وضعیت د څېړنې سروې موندنې په دغه هېواد کې د شته واقعیتونو به هکله یو مشرح انځور څرګند کړی. ترلاسه شوي معلومات دا څرګندوي، چې د افغانانو له نیمایي څخه زیات نفوس د فقر د کرښې لاندې ژوند کوي، چې دا حالت د ۲۰۱۱ – ۲۰۱۲ زېږدیز کلونو[i] په پرتله د ټولنیزې- اقتصادي اوضاع په لا خرابېدلو دلالت کوي. د دغې سروې د تازه ارقامو او معلوماتو خپراوی په ډېر مناسب وخت کې ترسره کېږي، ځکه چې دا ارقام او اړونده تحلیلي ټولګه ېې د افغانستان د خلکو د هوساینې وضعیت وروسته له هغه چې په ۲۰۱۴ کال کې له نړیوالو ځواکونو څخه د افغانستان امنیتي ځواکونو ته امنیتي مسوولیتونو لېږد ترسره شو، په تفصیل سره څېړلۍ ده.
که څه هم د دغې سروې موندنې ناهیلۍ کوونکې دي، خو د حقیقت پربنسټ دي

دې حقیقت ته په پام سره، چې افغانستان په تېرو پنځو کلونو کې له زیاتو پېښو سره مخامخ شو او ډېرې لوړې او ژورې ېې تجربه کړې، نو ځکه په اوس وخت کې د فقر او بیوزلۍ د بې ساري زیاتوالي تمه هم کېدله. د فقر لوړه کچه د اقتصادي فعالیتونوله کمښت، د نفوس د زیاتوالي او د امنیتي وضعیت له خرابېدلو سره مستقیمه اړیکه لري. له بلې خوا د داسې یوې ټولنې جورښټ، چې اقتصادي بنسټونه ېې د اوږد مهاله جګړې او بحران له امله ویجاړې شوې وي او بشري ځواک او معیشتي برخې ېې د ټیکاو او امنیت د نه شتون له امله خورا زیانمنې شوي وي، پرته له کوم شک څخه، چې د فقر ټغر هم پکښې ډیر پراخ پاتې کېږي.

د ۲۰۱۲ زېږدیز کال په لومړیو کې د نړیوال ایتلاف د ځواکونو په تدریجي وتلو سره، او په ورته مهال د افغانستان د ملکي او پوځي څانګو د مالي مرستو کمېدل، د اقتصادي فعالیتونو او د خصوصي سکټور خدماتو لپاره د تقاضا کچه ېې په شدت سره زیانمنه کړې  ده. له ۲۰۱۴ کال وروسته د امنیتي وضعیت خورا خرابوالۍ د دې لامل شو، څو د پانګوالو او مستهلکینو باور په سیاسي اوضاع باندې را کم شي، او له دې امله یو ستر اقتصادي ټکان رامنځته شو. پرته له کوم شک څخه د افغانستان اقتصادي وده، چې له ۲۰۰۳ څخه تر ۲۰۱۲ کلونو پورې شاوخوا ۹،۴ سلنه وه، وروسته له هغه چېد ۲۰۱۳ تر ۲۰۱۶ کلونو په ترڅ کې امنیتي وضعیتخورا خراب شو، نو له امله ېې اقتصادي وده هم ۲،۱ سلنې ته را ټیته شوه. د نفوس د کچې د ۳سلنې، کلنۍ وده سره جوخت، د ناخالص کورني تولید په حساب د سرانه عاید کچه له ۲۰۱۲ کال راپدېخوا په دوام داره بڼه را ټيته شوې ده، څرنګه چې د ۲۰۱۲ کال په پرتله په ۲۰۱۶ کال کې د ۱۰۰ امریکايي دالرو په اندازه را ټیټه شوې ده. د یادونې وړ ده، چې حتي په هغو کلونو کې چې افغانستان یوه ښه اقتصادي وده لرله، د فقر او بېوزلۍ په کچه کې هراړخیز لږوالی رامنځته نه شو، ځکه، چې د اقتصادي ودې محور د هېواد په بېوزلو سیمو کې د فقر په کموالي تمرکز نه درلود. پر دې سربېره، په وروستیو کلونو کې له اقتصادي ودې څخه د نفوس د کچې د ودې چټکوالی، د دې لامل شوی، څو د فقر لمن نوره هم پراخه شي.

د افغانستان ښوونځي معياري او قوی ودانيو ته اړتيا لري

Julian Palma's picture
Also available in: English | دری
 Rumi Consultancy/ World Bank
د هرات ولایت په یوه لمړنی ښوونځي کې یو ښوونکي د لوبې وسایلو په واسطه د زده کونکو څخه د اعدادو پوښتنه کوي. عکس: د رومی مشورتي شرکت / د نړیوال بانک

په افغانستان کې تحصیلي او ښوونیزو آسانتیاوو ته لاسرسۍ په تېرو اوولسو کلونو کې د پراختیايي پروګرامونو یو مهم مُحرک بلل کېږي. په ۲۰۰۱ زېږدیز کال کې، تقریباَ په عمومي توګه نجونې د دغه هېواد په ښوونیز او تحصیلي نظام کې ګډون نه درلود او فقط یو مېلیون هلکانو د دې هېواد په ۳۴۰۰ ښوونځېو کې نوم لیکنه کړې وه. خو په ۲۰۱۵ زېږدیز کال کې په ۱۶۴۰۰ ښوونځیو کې د اته میلیونو ماشومانو څخه زیات ګډون د دې لامل شو، څو د نوم لیکنې په بهیرکې ۹ ځله زیاتوالی رامنځته شي.

 که څه هم د پوهنې په برخه کې لاسته راوړنې خورا مثبتې ارزول کېږي، خو د افغانستان په ښوونځیو کې د ښوونیز چاپېریال کېفیت او مصؤنیت اوس هم ډاډمن نه بلل کېږي: لږ تر لږه نیمايي درسي خونې  په خورا ګڼه ګونه حالت کې د خېمو لاندې او یا هم په یو خورا ناسم چاپېریال کې په زده کړو بوخت دي.

د طبیعي پېښو له امله د افغانستان د زیانمن کېدنې اټکل، د ښوونځیو لپاره د نویو او خوندي ودانیو جوړول او د شته ودانیو تحکیم او بیارغونې لپاره زیاتېدونکې اړتیا لا پیاوړې کوي، ترڅو په دې توګه د زده کوونکو اوښوونکو د ژوند او سلامتیا په هراړخیزه توګه تامین شي.

فرضاً که د زده کړې په یوه ښوونیزه ورځ کې زلزلې وشې، شونې ده، چې په ښوونځیو کې د معیاري ودانیو او زېربناوو د نه شتون له امله ۵ مېلیونه زده کوونکي ژوند له ګواښ سره مخامخ شي. پخوا طبېعي پېښو او له هغې څخه د اړوندو خطرونو په هکله ډاډمنو معلوماتو او ارقامو ته لاسرسۍ ډیر محدود و، او له همدې امله د پیښود مشخص وخت او راتلونکي په هکله دقیق او ډاډمن  معلومات او ارقاموته ته لاسرسۍ یوه ستره ستونزه بلل کېدله.

په افغانستان کې د څو لسیزو جګړې له امله د معلوماتو او شمېرو راټولول یو پېچلۍ حالت ځان ته غوره کړی، څرنګه چې دغه وضعیت نه یوازې له طبیعي پېښو او خطرونو سره د دغه هېواد د تګلارې په وړاندې یو ستر خنډ بلل کېږي، بلکه د طبېعي پېښو د زیانونو په وړاندې د ځواب ورکوونکو ظرفیتونو په شمېر کې هم خورا زیات کموالی رامنځته کړی.

د افغانستان دولت څنګه د افغانانو لپاره ښه روغتيايي خدمتونه برابروي؟

World Bank Afghanistan's picture
Also available in: English | دری
A local woman has brought her eight-month-old son to the Baidari Hospital in eastern Jalalabad city for vaccination.
یوې میرمنې په جلال آباد ښار کې خپل ماشوم د واکسین په موخه د بیداري روغتون ته راوستۍ ده. انځور: د رومي مشورتي شرکت/ نړیوال بانک

په تېرو ۱۵ کلو کې، پر روانې ناامنۍ سربېره، افغانستان د خپلو خلکو،‌ په ځانګړي ډول ښځو او کوچنيانو، د روغتيا ښه کولو په برخه کې منظم پرمختګ کړی. روغتيايي خدمات له نادولتي موسسو سره د ګډو نوښتيزو هڅو په مرسته په لرې پرتو سيمو کې غريبو محلاتو ته غځېدلي دي.

پدې د پوهېدو لپاره چې څه شي د دغو روغتيايي لاسته راوړنو په برخه کې مرسته کړی، موږ په کابل کې د نړيوال بانک د روغتيا له مشر کارپوه، غلام دستګير سعيد، سره چې د تازه چاپ شوي، په افغانستان کې د روغتیایی خدمتونو د وړاندي کولو ښه والی د ناامني له شتون سره سره، په نامه راپور يو ليکوال هم دی، غږېدلي يو.

 

د افغانستان راتلونکی نقشه کول، هرځل یو سړک

Walker Bradley's picture
Also available in: English | دری
Mapping Afghanistan’s future, one road at a time
اوپن سټريټ مپ د جغرافيايي معلوماتو يوه وړيا منبع ده چې د کارپوهو نقشه اخيستونکو يوې ډلې رامنځته کړې او فعاله يې ساتي.  انځور: ټایمني/نړیوال بانک

د ۲۰۱۷ کال په مې مياشت کې نړیوال بانک په افغانستان د خپلو فعاليتونو د بيا پيل ۱۵ مه کليزه ونمانځله. دا په داسې حال کې ده چې د دغو ۱۵ کلو په اوږدو کې نړیوال بانک افغان دولت ته اړينې مرستې برابرې کړي او دولت يې افغانانو ته د عامه خدمتونو رسولو جوګه کړی. په دې بهير کې مو له دولت سره په ګډه د روغتيا، پوهنې او زېربناوو په برخو کې ګڼې شمېرې او معلومات راټول کړي.

سره له دې چې په بېلابېلو سکتورونو کې معلومات په خوره وره او ګډه وډه بڼه په عام ډول د لاسرسي وړ دي، خو دا معلومات لا دومره نه دي چې له افغانانو او پراختيايي ملګرو سره د پروژو په طرحه او پاليسي جوړولو کې، چې کليدي ونډه لري، مرسته وکړي. د بېلګي په ډول: موږ په داسې حال کې چې د واکسينو د تطبيق او د نویو زېږېدلو کوچنیانو شمېرې لرو، د هغو سړکونو په اړه چې صحي مرکزونو ته ورغلي معلومات نه لرو. همدا راز، موږ ښايي په ښوونځيو کې د زده کوونکو د حاضرۍ او د هغو زده کوونکو چې په ازموينو کې کاميابېږي د شمېرو په اړه معلومات ولرو، خو په دې اړه چې زده کوونکي په څومره وخت کې ښوونځي ته رسېږي، کافي معلومات نلرو.

دا بېلګې روښانوي چې څنګه دقیق لومړني معلومات او شمېرې را سره د صحي مرکزونو او خدماتو په غځولو کې مرسته کوي او يا څنګه ښوونې ته لاسرسی پياوړی کولای شو. د هر کيلومتر سړک نقشه اخيستنه موږ ته راښوولای شي چې کوچنيان تر ښوونځي څومره پلي ځي‌، او يا يو ناروغ په څومره وخت کې تر روغتونه رسېږي. بې له شکه چې لومړنیو معلوماتو او شمېرو ته څرګنده اړتيا ليدل کېږي، چې په رڼا کې يې اړوند چارواکي په هر پاټکي کې له دې ګټه واخلي.

د وړ او متخصصو کارکوونکو استخدام د تدارکاتو په برخه کې د اصلاحاتو د رامنځته کولو او د هڅو د پیاوړتیا لامل ګرځي

Anand Kumar Srivastava's picture
Also available in: English | دری
With support from the Afghanistan Reconstruction Trust Fund, the Afghan government is taking steps to professionalize procurement and improve capability in ministries and other government institutions.
د افغانستان د بیا رغونې صندوق په ملاتړ، د افغانستان دولت په پام کې لري، څو په وزارتونو او اړوندو ادارو کې د تدارکاتو په برخه کې د  کارکوونکو د ظرفیت د پياوړي کولو لپاره د اړتیا وړ کړنې ترسره کړي.  انځور: د تدارکاتو ملي اداره/ نړیوال بانک

په بیلابیلو کاري بستونو کې د مسلکي مهارتونو ( زدکړه، تجربه او نور کاري ځانګړتیاوې) پر بنسټ، پر شرایطو برابر کسانو د ګمارنې بهیر د ملکي خدمتونو د وړاندې کولو په موخه د دولت د ډله ییزو ګمارنې پروګرام د پلي کولو لپاره یو مهم اصل ګڼل کیږي. اوسمهال دا بهیر د ملکي خدمتونو او دولتي تدارکاتو د سمون د پروګرام د یوې برخې په توګه، په وزارتونو او دولتي ادارو کې د ظرفیت جوړونې د پیاوړتیا په موخه جریان لري. تمه ده، چې د دې پروګرام د پلي کولو په لومړي پړاو کې، د ۲۰۱۷ کال تر پایه شاوخوا ۷۰۰ ښځې او نارینه، چې پر شرایطو برابر وي، په دندو وګمارل شي.

د ګمارنې اوسنۍ بهیر، چې د اداري اصلاحاتو او ملکي خدمتونو د خپلواک کمیسیون لخوا پر مخ وړل کیږي، په بشپړ ډول د دولت د هغه هڅو، چې د مسلکي ګمارنې په برخه کې یې کړي او د وزارتونو او نورو دولتي ادارو د ظرفیت لوړونې په برخه کې روانې دي؛ همغږي دي او د هغه پر بنسټ په مخ وړل کیږي. د تدارکاتو د برخې لپاره ګمارنه، پر شرایطو برابر کسان د یوې کره او رڼې پروسې له لارې د ډله ییزې ازموینې وروسته ترسره کیږي، چې په دې بهیر کې ۷۸۰۰ تنه کسانو ګډون کړی وو.

 د اداري اصلاحاتو او ملکي خدمتونو خپلواک کمیسیون د ګمارنې د پروسې د پلي کولو په موخه
د تدارکاتو له ملي ادارې سره په هر اړخیز ډول تخنیکي خدمتونه وړاندې کوي او همدارنګه د لوړو زده کړو وزارت له دې ادارې سره د آزموینې د اخیستلو په برخه کې مرسته کوي.

د بڼوالي نوښت په بلخ ولایت کې د بزګرانو او بڼوالو د ژوندانه چارو او عوایدو د ودې لامل

Ahmad Fahim Jabari's picture
Also available in: English | دری
NHLP is working toward the overarching goal of promoting the adoption of improved production practices.
د بڼوالي او مالداري د ملي برنامې عمومي موخه دا ده، څو د هېواد بزګران او بڼوالان د کرنیزو محصولاتو د تولید عصري او پرمختللو کړنلارو سره اشنا کړي او په دې برخه کې د هغوی ملاتړ وکړي. انځور: د بڼوالۍ او مالدارۍ ملی برنامه/نړیوال بانک

زه خپله هره کاري ورځ له همکارانو او نورو کاري ملګرو سره د ګډو هڅو په موخه د همغږۍ رامنځته کولو لپاره پیلوم. له هغه ځایه، چې د بڼوالي او مالداري ملي برنامه د یوه غړي په توګه کار کوم، ډیر زیات راضي یم، ځکه د افغانستان د اقتصادي بنسټ د ودې او پیاوړتیا په برخه کې هلې ځلې کوم.

کله چې ما په ۲۰۰۹ زیږدیز کال کې د بڼوالي او مالدارۍ له ملي برنامې سره د عامه اړیکو د مسوول په توګه دنده پیل کړه، هغه مهال د شمال په ولایتونو کې د بزګرانو وضعیت دا وه، چې ډیری شمیر بزګران د بڼوالي، مالداري او د اوبو لګولو سیستم په برخو کي د معاصرو کړنلارو او له پرمختللي ټکنالوژۍ څخه د کارونې په اړه اړین معلومات نه درلودل. د کرنیزو تولیداتو او محصولاتو کچه د بزګرانو او بڼوالو له غوښتنې ډیر لږ وو او د محصولاتو کیفیت د هغوی لپاره یوه ستره ستونزه ګڼل کیده. د یوه کس په توګه، چې د کرنې په برخه کې مې زده کړې کړي او د افغانستان په شمال کې ژوند کوم، کله چې تیر وختونه را یادوم، چې بزګران په هیڅ ډول نه هڅول کیدل او نه تشویق کیدل، څو د بڼوالي په معاصرو تخنیکونو سمبال شي. دا په داسې حال کې ده، چې بزګرانو د خپل ژوندون لپاره نه ستړي کیدونکي هڅې کولې، خو عواید یې ډیر لږ وو.

د بزګرانو لپاره د پروژې پلي کولو د پیل پړاو ستونزمن وو، څو هغوی د بڼوالي او مالدارۍ ملي برنامې باندې باور وکړي، خو د وخت په تیریدو سره په تدریجي ډول دا ثابته شوه، چې هغه عصري تګلارې، چې بزګران او بڼوالان له هغه سره اشنا شول، ډیر زیات اقتصادي اغیزمنتیا او مولدیت لري. دا برنامه د بڼوالي او مالداري سنتي طریقو له منځه وړلو او پر ځای یې د معاصرو او ننۍ منل شویو معیارونو پر بنسټ د کړنلارو ځای پر ځای کولو باندې تمرکز کوي. د بیلابیلو میوو د نیالګیو کینولو سره د نویو بڼونو د جوړولو طرحه په داسې ډول پلي شوه، چې د هغه لپاره بازارموندنه ډیره ساده وه او په عین حال کې د هر ولایت له جغرافیايي موقعیت، اوبو او هوا له شرایطو سره ورته والی ولري.

Pages