Syndicate content

Law and Regulation

د عملي اقدامونو ترسره کول، د افغانان لپاره د یوې روښانه راتلونکې د تامین لپاره یوازنۍ لاره

Hartwig Schafer's picture
Also available in: English | دری
Today, over 8.5 million students attend school–over 40% of them girls
انځور: رومی شرکت/ نړیوال بانک

په ۲۰۰۱ زېږدیز کال کې د افغانستان په ښوونځیو کې د زده کوونکو د  شمیر یوازې یو میلیون تنو ته رسېډه، چې ټول یې هلکان و. خو نن ورځ د هېواد په ښوونځیو کې د زده کوونکو شمېر څه باندې ۸،۵ میلیون تنو ته لوړ شوی، چې له دې ډلې څخه ۴۰ سلنه یې نجونې دي.
 
آمنه چې د نهم ټولګي زده کوونکې ده، لکه ۳ میلیون نورې نجونې اوس دا وړتیا لري څو د افغانستان د خلکو په مرسته او د نړیوالې ټولنې په ملاتړ ښوونځي ته ولاړه شي.
 
نوموړې وایي: "د خپل ښوونځي په درسي چاپېریال کې د زیاتو پرمختګونو او بدلون شاهده یمه. په تدریسي چارو کې مثبت بدلون او د نوي درسي توکو په برابرولو سره، اوس موږ کولای شو، څو په غوره توګه خپلې زده کړې ترسره کړو." آمنه یوه له میلیونونو افغان نجونو څخه ده چې ژوند یې د پخوا په پرتله بدلون موندلی او په افغانستان کې د یوې سوکاله راتلونکې د رامینځته کېډو لپاره ډېره هیله منه ده.

وروسته له هغه چې په ۲۰۱۸ کال کې د سویلي آسیا د هېوادونو لپاره د نړیوال بانک د مرستیال په توګه مې په کار پېل وکړ، لومړنۍ کاري سفر مې افغانستان ته ترسره کړ. که څه هم چې افغانستان له زیاتو ستونزو سره مخامخ ده، خو پرمختګونه او لاسته راوړنې يې په بېلابېلو سکتورونو کې لکه، روغتیا، ښوونه او روزنه، د زیربناوو بیا رغول او له ټولو مهمه د ستونزو او خنډونو په وړاندې د افغانانو استقامت او ژمنتیا د ستایلو وړ دي.
 
افغانستان د اقتصادی ودې لپاره یو شمېر بالقوه ظرفیتونو، لکه د مخ په ودې هېوادنو په مینځ کې ستراتیژیک جغرافیايي موقیعت، د ځوان کاري ځواک شتون او پراخو طبیعي سرچینو ته لاسرسۍ څخه برخمن دي چې کیدای د دې هېواد د اوږد مهاله اقتصادي پراختیا او ودې لپاره کلیدي او اغېزمن عواملو ته بدل شي. له دغو ظرفیتونو څخه د غوره ګټه اخیستنې او د پراختیايي پروګرامونو په هراړخیز تطبیق سره به افغانستان دا ځواک ترلاسه کړي څو په چټکۍ سره اقتصادي وده  وکړي او د افغانانو په ژوند کې پراخ بدلون رامینځته  شي.

په افغانستان کې د تجارت او کار لا آسانېدل

Shubham Chaudhuri's picture
Also available in: English | دری
په افغانستان د سوداګری ښه ترسره کول
 

د تجارت او کار او کسب پر وړاندې د شته ستونزو سره سره، د افغانستان دولت د پانګه اچونې لپاره د شرایطو د آسانتیا په موخه پر ځینو اقداماتو باندې لاس پورې کړی.
 
د تجارت د ترسراوي د وروستي کلني راپور پر اساس چې په۱۹۰ هیوادونو کې د تجارتي مقرراتو د مطالعی په موخه د نړیوال بانک لخوا چمتو کیږي، سږ کال افغانستان د یاد راپور په نړیواله درجه بندۍ کې له ۱۸۳ درجې څخه ۱۶۷ درجې ته پورته شوی دی. نو پدې اساس افغانستان د هغو هیوادونو په لړ کې راغلی کوم چې د سوداګری د ښه والي لپاره یې د پام وړ آسانتیاوې رامینځته کړې دي. دا لومړی ځل دی چې افغانستان په پنځو مقرراتي څانګو کې د اصلاحاتو له راوستو سره نه یوازې دا چې د کوچنیو او منځنیو پانګه اچونکو لپاره د کار او کسب چاپېریال ښه کړی، بلکه په لویو پریکړو کې د سهم لرونکو یا ونډوالو د ونډه اخیستنې د حقوقو تقویه کول او همدارنګه پورونو ته د لاسرسي په موخه د آسانتیاوو د برابرولو په برخه کې هم پرمختګ لیدل کیږي.
 
دې حقیقت ته په پام سره چې له نیمایي ډیر افغانان د بېوزلۍ تر کرښې لاندې ژوند کوي، اړینه ده چې د افغانستان دولت د خصوصي پانګه اچونې بهیر چې د کاري فرصتونو د رامینځته کیدو  سبب کیږي، لا ګړندی او غښټلۍ کړي او د تشبثاتو د پراختیا په خاطر د کوچنیو او منځنیو خصوصي متشبثینو د ابتکارونو  لپاره لا ډیرې تشویقي او هڅوونکې زمینې برابرې کړي تر څو د هغوې د فعالیتونو  پراخیدل  د کاري فرصتونو په جوړولو کې اساسي ونډه ترسره کړي. 
 
د تجارت او پانګه اچونې په چاپېریال کې د اصلاحاتو د پلي کیدو په موخه باید اغیزناکه او دوامداره هلې ځلې وشي، چې له نیکه مرغه د افغانستان دولت په تیر کال کې د اصلاحي پروګرامونو په پلي کیدو کې پوره جدیت ښودلی دی. په تیر کال کې د دې اصلاحاتو د پلي کیدو په پایله کې د سوداګرو او پانګوالو پر وړاندې په لاندې برخو کې ځینې خنډونه او محدودیتونه را کم شوي دي:

د وړ او متخصصو کارکوونکو استخدام د تدارکاتو په برخه کې د اصلاحاتو د رامنځته کولو او د هڅو د پیاوړتیا لامل ګرځي

Anand Kumar Srivastava's picture
Also available in: English | دری
With support from the Afghanistan Reconstruction Trust Fund, the Afghan government is taking steps to professionalize procurement and improve capability in ministries and other government institutions.
د افغانستان د بیا رغونې صندوق په ملاتړ، د افغانستان دولت په پام کې لري، څو په وزارتونو او اړوندو ادارو کې د تدارکاتو په برخه کې د  کارکوونکو د ظرفیت د پياوړي کولو لپاره د اړتیا وړ کړنې ترسره کړي.  انځور: د تدارکاتو ملي اداره/ نړیوال بانک

په بیلابیلو کاري بستونو کې د مسلکي مهارتونو ( زدکړه، تجربه او نور کاري ځانګړتیاوې) پر بنسټ، پر شرایطو برابر کسانو د ګمارنې بهیر د ملکي خدمتونو د وړاندې کولو په موخه د دولت د ډله ییزو ګمارنې پروګرام د پلي کولو لپاره یو مهم اصل ګڼل کیږي. اوسمهال دا بهیر د ملکي خدمتونو او دولتي تدارکاتو د سمون د پروګرام د یوې برخې په توګه، په وزارتونو او دولتي ادارو کې د ظرفیت جوړونې د پیاوړتیا په موخه جریان لري. تمه ده، چې د دې پروګرام د پلي کولو په لومړي پړاو کې، د ۲۰۱۷ کال تر پایه شاوخوا ۷۰۰ ښځې او نارینه، چې پر شرایطو برابر وي، په دندو وګمارل شي.

د ګمارنې اوسنۍ بهیر، چې د اداري اصلاحاتو او ملکي خدمتونو د خپلواک کمیسیون لخوا پر مخ وړل کیږي، په بشپړ ډول د دولت د هغه هڅو، چې د مسلکي ګمارنې په برخه کې یې کړي او د وزارتونو او نورو دولتي ادارو د ظرفیت لوړونې په برخه کې روانې دي؛ همغږي دي او د هغه پر بنسټ په مخ وړل کیږي. د تدارکاتو د برخې لپاره ګمارنه، پر شرایطو برابر کسان د یوې کره او رڼې پروسې له لارې د ډله ییزې ازموینې وروسته ترسره کیږي، چې په دې بهیر کې ۷۸۰۰ تنه کسانو ګډون کړی وو.

 د اداري اصلاحاتو او ملکي خدمتونو خپلواک کمیسیون د ګمارنې د پروسې د پلي کولو په موخه
د تدارکاتو له ملي ادارې سره په هر اړخیز ډول تخنیکي خدمتونه وړاندې کوي او همدارنګه د لوړو زده کړو وزارت له دې ادارې سره د آزموینې د اخیستلو په برخه کې مرسته کوي.

په افغانستان کې د لومړنیو معلوماتو او شمېرو د راټولولو په وخت کې ننګوونې او ستونزې مهار کیدلی شی

Tommaso Rooms's picture
Also available in: English | دری

د افغانستان په څیر یوه هېواد کې د سوداګرۍ او کسب او کار په اړه د هر اړخیزې څېړنې تر سره کول، پرته له شکه، چې له خنډونو او ستونزو سره مل وي. په اوسنیو شرایطو کې په کابل او د هېواد په څلورو نورو ولایتونو کې د سوداګریزو مقرراتو د پرتلیزې څېړنې او د هغوۍ د تنفیذ د ډول په اړه د لومړنیو معلوماتو را ټولول یو ډېر ستونزمن کار ګڼل کېږي. افغانستان ۴۰ کاله وړاندې، یعنې په ۱۹۷۹ ز کال کې د سوداګریزو مقرراتو په اړه څېړنه تر سره کړې وه، چې له هغه را وروسته د ناامنیو له کبله د داسې یوې څېړنې تر سره کول زیاتره ولایتونو ته د لاسرسي نه لرلو له کبله ناشوني وه.
 
د اوسنیو امنیتي ستونزو سره سره ، په ۲۰۱۷ کال کې په افغانستان کې د سوداګرۍ د تر سره کولو د وروستي رپوټ له چمتو کولو او خپرولو څخه زموږ تجربې د دې ښکارندوی دي، چې د لومړنیو شمېرو او معلوماتو راټولول یو ستونزمن کار، خو شونی ده. دغه معلومات او د هغه اړوند موندنې کولای شي د سوداګریزو مقرراتو د اصلاح او په کابل او نورو ولایتونو کې د خصوصي سکتور د پانګې اچونې د جذب لپاره د یوه وړ چاپیریال د رامنځته کولو لپاره پیاوړی بشپړ لارښود وبلل شي. د سوداګریزو مقرراتو د چاپیریال ښه والی د کوچنیو او منځنیو تشبثاتو د هڅوونې لپاره یو ستر هڅوونکۍ لامل بلل کېدای شي، چې د شغلي  فرصتونو او اقتصادي سوکالۍ د رامنځته کولو په برخه کې د هغوی له مبتکرانه عمل سره مرسته کوي.
 
په افغانستان کې د سوداګرۍ ترسره کول د ولایتونو په کچه لومړنی څېړنیز رپوټ دی ،چې دا ځل یې سوداګریز مقررات د کابل ښار برسیره، په بلخ، هرات، کندهار او ننګرهار کې هم تر څېړنې لاندې نیولي، چې په هغو کې د سوداګرۍ د تر سره کولو شاخصونه، چې عبارت دې له: د سوداګرۍ پیلول (د کار د جواز اخیستل)، د ودانیزو چارو د جواز اخیستل، د برېښنا د لین وېش او د ملکیت ثبت تر غور او څېړنې لاندې نیول کېږي.
 
مهم ټکي:
 
  • کابل د همدې څېړنې په دوو برخو کې مخکښ پیژندل شوی، چې هغه عبارت دې له: د سوداګرۍ پیلول او د برېښنا د لین اخیستل. په داسې حال کې، چې کندهار د ودانیزو چارو د جواز په اخیستلو او د ملکیتونو د ثبت په برخه کې لومړی مقام لري او د بلخ ولایت بیا په همدغو څلورو برخو کې په دویم ځای کې راځي.
  • په دغو پنځو ولایتونو کې د مقرراتو د تنظیم کیفیت او اغیزمنتیا خورا ډېر توپیر سره لري. د اصلاحاتو بهیر له پخوا نه په کابل کې پیل او تطبیق شوی دی، له همدې کبله د افغانستان په ټولو ولایتونو کې د هغو په پراختیا سره به په همدې ولایتونو کې د سوداګرۍ د چاپیریال او د متشبثینو لپاره د پانګې اچونې د ښه والي سبب وګرځي.
  • د دې ټولو ښو کاري کړنلارو په تر لاس لاندې نیولو او د سوداګرۍ د مقرراتو په اصلاح سره، هیله کېږي، چې افغانستان د سوداګرۍ د ترسره کولو په نړیواله ډلبندی کې، ۱۱ پټې پورته ولاړ شي او ۱۷۲ ځایګی خپل کړي. 

په افغانستان کې د نړیوال بانک د بیا همکاریو د پیل د پنځلسمې کالیزې نمانځنه

Raouf Zia's picture
Also available in: English | دری




نړیوال بانک په افغانستان کې خپل فعالیتونه پر ۱۹۷۹ میلادی کال د پخواني شوروي اتحاد له یرغل څخه وروسته و ځندول. ددې ادارې فعالیتونه د ۲۰۰۲ میلادي کال د می په میاشت کې د افغانانو له ضروري اړتیاوو څخه د ملاتړ او ددې هېواد له دولت سره ددې هېواد اتباعوته د خدمتونو د برابرولو له پاره د پیاوړو او ځواب ویونکو بنسټونو د رامینځته کولو په منظور بیاپیل شول.

د می میاشت په کابل کې د نړیوال بانک د فعالیتونو د بیا پیل له نمانځنې سره سمون لري چې په ۲۰۰۲ کال کې وروسته له ډیر ځنډ څخه دفتر پرانیستل شو. د نړیوال بانک له ۱۵ لاسته راوړنو او مهمو فعالیتونو سره په تیرو ۱۵ کلونو کې آشنا شۍ.