Syndicate content

Global Economy

2008: Нийтлэг зорилгоо тодорхойлох нь

Erdene-Ochir Badarch's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

Дэлхийн Банк болон Монгол улсын хамтын ажиллагааны 25 жилийн түүхийг бид жил жилээр эргэн харж байгаа. Өнөөдөр бид 2008 оныг авч үзье. 2008 он монголчуудын хувьд хар, цагаан аль алинаар нь дурсагдан үлдэх он болсон. Хар гэдэг нь 2008 оны парламентын сонгуулиас үүдэлтэй хэрэг явдал байлаа. Жирийн таван иргэн амиа алдаж, нийслэл Улаанбаатар хотод хоёр өдөр, гурван шөнө онц байдал тогтоосон. 1990 онд Монгол улс нэг тогтолцооноос нөгөө рүү тайван замаар шилжсэнээрээ бахархаж байсан бол 2008 оны хэрэг явдал нь ардчиллын 25 жилийн түүхэн дэх хамгийн хар цаг үе байлаа.

2008 энэхүү хар хэрэг явдлын дараахан Найдангийн Түвшинбаяр Бээжингийн олимпоос Монголын анхны олимпийн алтан медалийг хүртсэн юм. Төв талбайдаа цуглан Монголынхоо далбааг намируулж, алга ташин баяр хүргэж байсан хүмүүсиййн царайг би хэзээ ч мартахгүй. Дэлхийн Банкны Монголыг хариуцсан захирал Дэвид Доллар энэ түүхэн үйл явдлын гэрч бөгөөд “Энэ үйл явдал нь өрсөлдөгч улс төрийн намынхан хоорондоо гар барьж, бахархлаа хуваалцахаар ач холбогдолтой байсан юм” гэж бичсэн байдаг.


Монголын шилжилт: Байхгүйгээс байгаа руу

Jim Anderson's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

Зарим үед огт санаандгүй газраас шинэ санаа төрдөг. Хэдэн сарын өмнө  Монголд буцаж ирсэнийхээ дараа би 1990-ээд онд энд амьдарч байснаас хойш Монголд ямар их зүйл өөрчлөгдсөнийг ажигласан. Олон өөрчлөлтийг  шууд хараад мэдэхээр байсан, тухайлбал, өндөр байшингууд, кафенуудыг шинэ гэдгийг анх удаа Монголд ирсэн гадаадын хүн ч хараад мэдэхээр байлаа. Энэ өөрчлөлт хэрхэн явагдсан нь нутаг руугаа буцах гэж байгаа гадаадын хүнтэй ярилцах сэдэв байсан юм.
Mongolia's black market in 1994
Монголын "хар зах" 1994 онд
фото: James H. Anderson
1993 онд Монголд би анх ирсэнийхээ дараа, энд ирсэн гадаадын хүний хамгийн түрүүн сурдаг үг нь “байхгүй” гэдэг үг гэдгийг мэдсэн. “Тийм юм байхгүй, бидэнд байхгүй, алга байна”. Эдгээр хэдэн үгийг зүгээр л толгойгоо сэгсрэх хөдөлгөөнөөр мөн орлож болдог байлаа.

“Танайд талх байна уу”
“Байхгүй”
“Будаа байна уу”
“Байхгүй”
“Ус /эсвэл цахилгаан, халаалт/ яагаад байхгүй байгаа юм бол”
“Байхгүй”