Syndicate content

Environment

2010: Зудын хохирлыг арилгах, утаатай тэмцэхэд дэмжлэгээ үргэлжлүүлсээр

Badamchimeg Dondog's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

25 жилийн түүхээ 25 өдөрт багтаан бичиж байгаа аяныхаа хүрээнд өнөөдөр 2010 оны онцлох үйл явдлуудыг эргэн саная. 2010 оныг эргэн дурсахад над хамгийн түрүүнд нарлаг, халуун Австралийн Брисбан санаанд орж байна. Брисбанд би суралцаж, бакалаврын боловсрол эзэмшсэн билээ. 2010 оны эхээр Цагаан сарын амралтыг ашиглан гэртээ түргэхэн харьчихаад ирэхээр шийдсэн. Брисбаны олон улсын онгоцны буудалд богино ханцуйтай нимгэн цамцтай буухдаа цас болон утааны нөхцөл байдлын талаар эцэг эхийн над өгч байсан зөвлөгөөг тоомсорлоогүй явсанаа ойлгосон. Халуун, чийглэг уур амьсгалтай газраас Улаанбаатарт газардахдаа цельсийн 60 хэмийн зөрөөг мэдэрсэн. Тэр өвөл үнэхээр хүйтэн байж, цас их унаж, Монголын газар нутгийн ихэнх хэсэгт агаарын хэм цельсийн 40 хэм хүрч байлаа. Утааны асуудал намайг зовоосоор байсан ч энэ бол муу зүйл гэдгийг ийм амархан мартсандаа гайхсан. Бусад хүн ч мөн над шиг зүйлийг мэдэрсэн байсан. Тухайлбал, тухайн үед Дэлхийн Банкны суурин төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан  Аршад Саед. Тэрбээр  зудын гамшгийн тухай блогтоо бичиж байсан бөгөөд бид хамтдаа Монголын алслагдсан аймгуудын хахир өвлийг мөн нийслэл хотын агаарын бохирдлыг мэдэрч байсан.

2007: Нарны гэрэл түгсээр: Нарны зайн гэр болон ил тод байдал

Jim Anderson's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

2007 онд Монголын эдийн засгийн өсөлт хоёр оронтой тоо руу шилжиж  инфляц “даруухан” боллоо.2008 оны сонгуулийн жилийн өмнөх жил болох 2007 онд 1990 оны огцом уналт алс холын дурсамж мэт санагдаж байлаа.
Өмнөх 2006 онд хэд хэдэн чухал төсөл батлагдсан. Сэргээгдэх эрчим хүчийг хөдөөд хүргэх төсөл (REAP) 2007 оноос хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд энэ төсөл сүүлдээ өргөжсөн юм. Төслийн зорилго нь зуун жилийн турш шийдэгдээгүй хуучин асуудлыг орчин үеийн шинэлэг аргаар шийдэхэд оршиж байсан: Монголын хүн амын дөрөвний нэгийг эзэлдэг гэрт амьдардаг нүүдэлчин малчид эрчим хүчний давуу талыг хэрхэн хүртэж болох вэ?  Нүүдэлчин малчид үргэлж шилжин нүүдэллэж байдаг, бас бие биесээ алс зайдуу тархай бутархай суудаг, тэдний хувьд эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд холбогдох нь асуудлын шийдэл биш байлаа. Тэдний хувьд орчин цагийн шийдэл болох нарны эрчим хүчийг ашиглах боломжийг Дэлхийн банк болон Нидерландын Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр Монголын Засгийн газрын хэрэгжүүлсэн сэргээгдэх эрчим хүчний төсөл өгсөн юм. “Үндэсний хэмжээний Буман нарны гэр хөтөлбөрийн ачаар хөдөөгийн хүн амын тал хувь, малчдын 70 хувь нь эрчим хүчтэй боллоо”. Эдгээр 100.000 малчин өрх өд суурилуулсан нарны эрчим хүч үүсгэгч төхөөрөмж нь малчид гэрэлтэй байх, телевиз, радиогоо ажиллуулах, гар утсаа цэнэглэх, ахуйн жижиг цахилгаан хэрэгслүүдээ ажиллуулахад хангалттай хүрэх хэмжээний эрчим хүч үйлдвэрлэж байлаа. (Видеог үзнэ үү)

 

2006: Сургууль болгоныг номын сантай, Монголын хөдөөгийн хот, суурин болгоныг гар утас, интернэттэй болгоё

Jim Anderson's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

Монгол улс, Дэлхийн Банкны хамтын түншлэлийн 25 жилийн 16 дахь он болох 2006 оны тухай өнөөдөр авч үзье. Эдийн засаг өссөөр, жилийн өсөлтийн хурд 8.6 хувьд хүрч, ДНБ-д эзлэх аж үйлдвэрлэлийн хэмжээ 43 хувьд хүрлээ.

2006 он бол Дэлхийн Банкны хувьд гялалзсан он байсан бөгөөд энэ жил хэд хэдэн төсөл хэрэгжиж эхэлсэний нэг нь хөдөөгийн боловсролд чиглэгдсэн байсан юм.

Төсвийн зарцуулалтад хийсэн институтын болон засаглалын үнэлгээгээр хотод нэг багшид ногдох сурагчийн тоо хавьгүй өндөр байгаа нь харагдсан. Төсвийн зарцуулалтын судалгаагаар (PETS) өөр зүйлүүд ч бас ажиглагдсан. Тухайлбал, хөдөө орон нутгийн сурагчид хотын сурагчдыг бодвол шалгалтад хамаагүй бага оноо авч байгаа нь харагдсан. Энэ нь хаана сурах орчин таагүй байна, тэнд сурагчдын үзүүлэх амжилт муу байгаа уялдааг харуулсан хэрэг. Хөдөөгийн хүүхдүүдийн сургууль завсардалт өндөр байж, эрт сургуулиа орхиж байлаа. Хөдөөгийн хүүхдүүдэд сурах боломжийг илүүтэй олгох шаардлага байгаа нь дараа дараагийн жилүүдийн сэдэв байх нь тодорхой байлаа.

2005: Байгаль орчныг хамгаалах дэмжлэгээ өргөжүүлье (бас динозаврийг)

Jim Anderson's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

Дэлхийн Банк болон Монгол улсын хоорондын хамтын ажиллагааны 25 жилийн ойг жил жилээр нь эргэн дурсаж байгаа. Энэ удаад бид 2005 оныг дурсана. Эдийн засгийн өсөлт 7.3 хувийн түвшинд байж, аж үйлдвэрийн салбар, тэр дундаа уул уурхай Монголын ДНБ-д том байр суурь эзэлсээр байлаа.

 

2004: Уул уурхай илүү гүн нэвтэрье

Jim Anderson's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

Монгол улс болон Дэлхийн Банкны 25 жилийн хамтын ажиллагааны түүхийг эргэн харж байгаа цувралынхаа энэ удаагийн дугаараар бид 2004 оныг авч үзнэ. 2004 онд Монголын эдийн засгийн өсөлт 10.4 хувьд хүрсэн юм. 15 жилийн дараа нэг хүнд ногдох орлого 1989 оны түвшинд очлоо. Монгол уул уурхай ид цэцэглэж, 2004 оны гол салбар уул уурхай байлаа.

“Монголын Уул уурхайн салбар” судалгаанд өгүүлснээр улс орны ирээдүйг удирдах чиглэл нь “олборлох аж үйлдвэрийг хөгжүүлж Монголын дунд хугацааны өсөлтийг бий болгох, ингэснээр эдийн засгийн өсөлтөд түлхэц болж, улмаар ядуурлыг бууруулах, бүс нутгийн хөгжлийг хангах” гэсэн байдаг. Энэ судалгаа нь 2003 онд хийгдсэн бөгөөд хөрөнгө оруулагчдын боломжит бүх хандлагыг дүгнэн үзэж, уул уурхайн салбарын менежмэнтийг сайжруулах болон хөрөнгө оруулалтын орчинг бүрдүүлэх зөвлөмж өгсөн. Мөн уул уурхайн компаниуд орон нутгийн иргэдэд  хүртээмжтэй байж нийгэмд чиглэсэн хөтөлбөрүүдийг дэмжих, төр засгийн зүгээс уул уурхайн салбарын өсөлтийг хангахуйц дэд бүтцийг бий болгохыг бас зөвлөсөн. "Уул уурхайн салбарын өсөлтийг хангахад шаардлагатай асуудлуудыг Засгийн газар шийдэх ёстой, тухайлбал, санхүүгийн тогтворгүй бодлого баримтлахаа больж, нэмж өр тавихгүй байх, байгалийн баялгийг хэт хянахгүй  байх, хилээр нэвтрэх явцад байгаа хязгаарлалт, эрдсийн бус экспортод үзүүлж байгаа сөрөг нөлөө харж үзэх”-ийг дурдсан байдаг.

2003: Байгаль орчныг ойлгох, бас төрийн албаны санхүүгийн менежмэнтийг сайжруулах

Jim Anderson's picture
Also available in: English

Албан бус орчуулга.

Бид Дэлхийн Банк болон Монгол улсын Засгийн газар хоорондын 25 жилийн түншлэлийн түүхийг авч үзэж байгаа билээ. Өнөөдөр бид 2003 оныг авч үзнэ. ДНБ долоон хувиар өссөн нь шилжилтийн үеэс хойших хамгийн өндөр өсөлттэй жил байлаа. Гэсэн ч хөдөө аж ахуйн салбарын бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл түүхэн доод түвшиндээ байсаар байлаа: ДНБ-д эзлэх ХАА-н салбарын хувь 1998-1999 онд 35 байснаа зудын улмаас 2003 онд 21 хувь болтлоо буурсан юм.

Дараалсан хахир өвлийн дараагаас Дэлхийн Банкны хөтөлбөр хөдөөгийн хүн амын амьжиргаанд анхаарал хандуулах боллоо. Дэлхийн Банкны энэ алхам Монгол улсын Засгийн газрын боловсруулсан анхны бүрэн хэмжээний Ядуурлыг бууруулах бичиг баримтад (PRSP) дэмжлэгээ олсон юм. Энэхүү баримт бичиг нь агуулгын хувьд ч, хамрах хүрээний хувьд ч маш өргөн байж Монгол дахь ядуурлын мөн чанарыг ойлгоход анхаарал хандуулсан байлаа. Энд дурдагдсанаар байгаль орчны асуудал эмзэг асуудлын нэг байлаа. Хахир өвөл, хот рүү нүүсэн их нүүдэл зэрэг нь экологийн асуудлыг гэрэл цохиуллаа. Газрын менежмэнтийг хариуцдаг байгууллагууд илүүтэй санаа зовинож эхэллээ. Амьжиргааг тогтвортой байлгах хөтөлбөр нь газрын ашиглалт, менежмэнтийн асуудалтай уялдах хэрэгтэй боллоо.

 

Зүүн Ази, Номхон далайн бүс нутагт гамшгийн эрсдлийг бууруулах цаг болсон

Axel van Trotsenburg's picture

Албан бус орчуулга.

Хаа нэгтээ ямар нэг гамшиг тохиолдож, хүний амь эрсэдсэн, бэртэж гэмтсэн, иргэдийн орон байр сүйтгэгдсэн, амьжиргаагаа алдсан гэсэн мэдээг сонсоод дараагийн гамшиг болохоос өмнө дахин ийм эмгэнэлт үр дагавар амсахгүйн тулд бид урьдчилан сэргийлэх ёстой гэдгийг би мэддэг.
 

Сендай хотноо болох Гамшгийн эрсдлийг бууруулах дэлхийн бага хурлаар бид бодлого боловсруулагчид, олон улсын оролцогч талууд гамшгийн эрсдлийг бууруулах ажлыг удирдан зохион байгуулах учиртай гэсэн Хюгогийн зарчмыг эцэслэн тохирох боломж байна. Сендайн бага хурал гамшгийн эрсдлийг болон ядуурлыг бууруулах шинэ арга замыг эрэлхийлэх боломж юм.

Байгалийн гамшгийн хор хөнөөл дэндүү их байна. Сүүлийн 30 жилд 2,5 сая хүний амийг авч, 4 их наядын хохирол учирч тэр чинээгээр хөгжлийг хойш татжээ.

Монголд сайн зам, сургууль, эмнэлэг хэрэгтэй байна: Яагаад хойч үедээ зориулан хуримтлал хийх талаар энэ бүх яриа өрнөөд байна в

Gregory Smith's picture
Also available in: English

Монголын уул уурхайн салбарын орлого ойрын хэдэн жилд эрс өсөх хандлагатай байхад хүмүүс яагаад ирээдүйдээ бид юм үлдээх хэрэгтэй гээд яриад байна вэ.  Дэд бүтцийг барьж байгуулан, Монгол хүүхдүүдийг сурган, эрүүл мэндийн үйлчилгээг  сайжруулж, ажлын байр бий болгож байгаа нь хамгийн гол чухал зүйлс биш гэж үү?  Эдгээр хөгжлийн зорилтуудад хүрснээр Монгол улс нь хойч үедээ энэ бүхнийг өгч байгаа бус уу? гэсэн гайхалтай асуултууд байна.  Монгол улс эдгээрийг хийх ёстой, гэхдээ тэд нөгөө  талдаа огцом өсөлт, хөрөнгө оруулалтын үйл явц нь сүйрэлд хүргэх вий гэдгээс хамгаалах, хойч үедээ санхүүгийн хөрөнгө үлдээх гэсэн чармайлтаасаа хамааралтай байх  юм. Орлого сайтай байгаа үедээ тодорхой хэмжээгээр хуримтлуулан хадгалах нь байгалийн нөөц баялагийн үр дүнтэй удирдлагын нэг хэсэг юм.